Waarom zo weinig mensen het risico op hartziekte herkennen (en jij misschien ook)

Wouter Visser · 2026-09-29

Elke dag overlijden er in Nederland 52 vrouwen aan hart- en vaatziekten. Dat zijn er bijna 19.000 per jaar. Toch denken de meeste mensen bij een hartinfarct nog steeds aan een man van middelbare leeftijd die met een beknellend gevoel op de borst in elkaar zakt. Niets is minder waar. Uit onderzoek onder inwoners van Overijssel blijkt dat zij de risico's van hartziekten slecht herkennen. En dat is precies waar het misgaat. ### Het echte gezicht van hartziekte Hart- en vaatziekten zijn nog altijd de nummer één doodsoorzaak onder vrouwen in Nederland. Jaarlijks sterven er meer vrouwen aan dan aan borstkanker. Het beeld dat hartziekte vooral een mannenprobleem is, klopt dus niet. Sterker nog, vrouwen krijgen vaak andere symptomen dan mannen. Denk aan vermoeidheid, kortademigheid, pijn in de kaak of rug, of een algemeen gevoel van onbehagen. Daardoor wordt het vaak niet herkend, niet serieus genomen, of toegeschreven aan stress of overgang. > “Ik dacht gewoon dat ik moe was van het werk en de kinderen. Aan een hartinfarct dacht ik echt niet.” – een patiënte uit Overijssel ### Waarom herkennen we de risico's niet? Er zijn verschillende redenen waarom mensen het risico onderschatten: - **Gebrek aan voorlichting**: veel campagnes richten zich nog op mannen, terwijl vrouwen andere symptomen hebben. - **Symptomen zijn subtiel**: een hartinfarct begint niet altijd met een dramatische pijnaanval. Soms is het sluimerend. - **Risicofactoren worden genegeerd**: hoge bloeddruk, cholesterol, diabetes, roken, overgewicht en stress worden vaak weggewuifd als 'hoort erbij'. - **Onbekendheid met eigen cijfers**: weinig mensen weten wat hun bloeddruk of cholesterolwaarde is. ### De risicofactoren op een rij Hart- en vaatziekten ontstaan meestal door een combinatie van factoren. Denk aan: - Roken (de grootste boosdoener) - Hoge bloeddruk (vaak geen symptomen!) - Verhoogd cholesterol - Overgewicht, vooral rond de buik - Weinig beweging - Ongezonde voeding (veel zout, verzadigd vet, suiker) - Diabetes type 2 - Stress en slaapgebrek - Erfelijke belasting ### Preventie: wat kun je zelf doen? Goed nieuws: je kunt zelf veel doen om je risico te verlagen. En dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin klein. - **Meet je bloeddruk** eens per jaar. Dat kan bij de huisarts of met een betrouwbare thuisbloeddrukmeter. Weet je niet waar je moet beginnen? Vraag om hulp. - **Beweeg dagelijks 30 minuten**. Wandelen telt ook. Neem vaker de trap, stap vaker op de fiets. - **Eet meer plantaardig**: groente, fruit, volkoren producten, noten en peulvruchten. Beperk zout en bewerkte voeding. - **Stop met roken**. Punt. Zoek ondersteuning als dat nodig is. - **Slaap voldoende** (7-9 uur) en probeer stress te verlagen. Mediteren, ademhalingsoefeningen of gewoon даже niets doen. ### Het belang van vroege herkenning Als je symptomen eerder herkent, kun je sneller ingrijpen. Bel bij twijfel altijd 112. Wacht niet af. Bij een hartinfarct telt elke minuut. En dat geldt ook voor vrouwen. Zeker als je je plotseling erg moe voelt, kortademig bent of pijn op de borst hebt die uitstraalt naar je arm, kaak of rug. ### Tot slot Hartziekte is geen ver-van-mijn-bed-show. Het overkomt jaarlijks tienduizenden mensen in Nederland. Door bewust te zijn van de risico's, je cijfers te kennen en kleine stappen te zetten, kun je veel leed voorkomen. Begin vandaag. Je hart is het waard.