Vier op de tien kankers vermijdbaar: tabak grootste risico

Wouter Visser · 2026-02-03

Het is een cijfer dat je even doet stilstaan. Volgens recent onderzoek zijn vier op de tien kankergevallen te voorkomen. Dat betekent dat een aanzienlijk deel van de ziekte niet door pech of genetica komt, maar door keuzes die we zelf maken. En de grootste boosdoener? Die blijft onveranderd: tabak. We weten allemaal dat roken slecht is, maar het blijft de belangrijkste vermijdbare oorzaak van kanker. Het is niet alleen longkanker, het verhoogt het risico op zoveel meer soorten. Het is alsof je elke dag een klein beetje gif in je lichaam brengt, en dat stapelt zich op. ### Waarom is dit nieuws belangrijk? Omdat het ons een gevoel van controle teruggeeft. Kanker voelt vaak als iets dat ons overkomt, een lot dat we niet kunnen beïnvloeden. Maar deze studie laat zien dat we wel degelijk invloed hebben. Het gaat niet om garanties – niemand kan die geven – maar om kansen verkleinen. En dat begint bij bewustwording. We hebben de neiging om gezondheidsrisico's te onderschatten die niet direct zichtbaar zijn. De schade van roken bouwt zich langzaam op, jaar na jaar. Andere belangrijke vermijdbare factoren zijn: - Overmatig alcoholgebruik - Ongezonde voeding met te weinig groente en fruit - Gebrek aan lichaamsbeweging - Blootstelling aan UV-straling (zonder bescherming)  ### Wat kunnen we hier nu mee? Het mooie is: je hoeft niet alles perfect te doen. Kleine veranderingen hebben al impact. Stoppen met roken is de meest effectieve stap, maar ook meer bewegen of gezonder eten telt mee. Het is geen alles-of-niets verhaal. Een arts zei me ooit iets wat bleef hangen: 'Je lichaam heeft een geheugen voor goede zorg.' Elke gezonde keuze die je vandaag maakt, telt morgen nog mee. Het is investeren in je toekomstige zelf. We leven in een tijd met zoveel informatie over gezondheid dat het soms overweldigend wordt. Maar de basisprincipes zijn eigenlijk simpel. Het gaat om balans, om matigheid, en om naar je lichaam luisteren. Soms betekent dat nee zeggen tegen die extra sigaret of dat derde glas wijn. ### De rol van preventie Preventie klinkt vaak als iets wat overheden of artsen doen. Maar de meeste preventie gebeurt thuis, in de supermarkt, in hoe we onze dagen indelen. Het zijn de dagelijkse keuzes die samen het verschil maken. Natuurlijk, niet alle kanker is te voorkomen. En niemand verdient schuldgevoelens als ze ziek worden. Maar als we weten dat 40% van de gevallen vermijdbaar is, dan hebben we daar een gezamenlijke verantwoordelijkheid in. Als samenleving, maar ook als individu. Deze cijfers zijn geen veroordeling, maar een kans. Een kans om bewuster te leven, om voor onszelf en voor elkaar te zorgen. Want uiteindelijk gaat gezondheid niet alleen over langer leven, maar over beter leven. Over energie hebben voor de dingen die er toe doen. Dus de volgende keer dat je een keuze maakt over je gezondheid, bedenk dan: je bouwt aan je eigen toekomst. Stapje voor stapje.