Top 5 oorzaken van lammersterfte en hoe je ze voorkomt

Wouter Visser · 2026-05-21

Als schapenhouder ken je het wel: je hebt maandenlang uitgekeken naar de geboorte van de lammetjes, en dan valt er ineens een lam weg. Het is hartverscheurend, maar ook een signaal dat er iets mis is in je management. In dit artikel bespreken we de top 5 oorzaken van lammersterfte, zodat je gericht kunt werken aan preventie. ### 1. Ondervoeding en zwakke lammeren De meest voorkomende oorzaak van sterfte bij pasgeboren lammeren is ondervoeding. Dit begint vaak al bij de ooi: als zij tijdens de dracht te weinig energie binnenkrijgt, worden de lammeren klein en zwak geboren. Een lam van minder dan 3 kilogram heeft een aanzienlijk lagere overlevingskans. Zorg dus voor voldoende voer van goede kwaliteit, vooral in de laatste 6 weken van de dracht.  ### 2. Verstikking tijdens de geboorte Een moeizame geboorte kan leiden tot verstikking. Vooral bij lammeren die in stuitligging liggen of bij een te lange uitdrijving. Het herkennen van een moeilijke geboorte is cruciaal. Als een ooi langer dan 30 minuten actief perst zonder resultaat, moet je ingrijpen. Door tijdig hulp te bieden, red je niet alleen het lam, maar ook de ooi. ### 3. Infectieziekten Bacteriële infecties zoals E. coli en clostridium kunnen lammeren snel dodelijk treffen. Ook virussen zoals het border disease virus spelen een rol. Hygiëne is hier de sleutel. Houd de stal schoon, desinfecteer de navelstreng direct na de geboorte met jodium en zorg voor een goede biestopname. Biest bevat antistoffen die het lam beschermen tegen infecties. - Gebruik schoon strooisel - Zorg voor voldoende ventilatie - Vaccinatie van ooien tegen clostridium ### 4. Kou en onderkoeling Pasgeboren lammeren kunnen hun lichaamstemperatuur nog moeilijk reguleren. Bij temperaturen onder de 10 graden Celsius raken ze snel onderkoeld, vooral als ze nat zijn. Een lam met een temperatuur onder de 38,5 graden Celsius heeft direct hulp nodig. Gebruik een warmtelamp of een droogdoek om het lam op te warmen. Ook een goede tochtvrije stal is essentieel. ### 5. Verkeerde voeding en melkgebrek Soms krijgen lammeren niet genoeg melk, doordat de ooi te weinig melk produceert of doordat het lam niet goed kan drinken. Dit kan leiden tot uitdroging en uiteindelijk de dood. Let op signalen zoals een ingevallen buik of lusteloos gedrag. In dat geval kun je bijvoeren met een lammerenmelkvervanger. Maar let op: geef nooit koemelk, want dat bevat te weinig vet en eiwit. > 'Een gezonde ooi is de beste garantie voor een gezond lam. Investeer in voeding en hygiëne, en je ziet de sterfte dalen.' – Wouter Visser Door deze 5 oorzaken in de gaten te houden en preventieve maatregelen te nemen, kun je het aantal lammersterfte aanzienlijk verminderen. Het vraagt om alertheid en een goede voorbereiding, maar het loont de moeite. Jouw lammeren verdienen de beste start.