Te veel Nederlanders hebben te hoog cholesterol: dit kun je doen

Wouter Visser · 2026-05-19

De Hartstichting slaat alarm: veel te veel mensen in Nederland hebben een te hoog cholesterol. Het is een stille sluipmoordenaar die vaak geen directe klachten geeft, maar op de lange termijn ernstige gevolgen kan hebben voor je hart en bloedvaten. Laten we eens kijken wat er aan de hand is en, belangrijker nog, wat je er zelf aan kunt doen. ### Wat is cholesterol precies? Cholesterol is een vettige stof die je lichaam nodig heeft om cellen op te bouwen en hormonen aan te maken. Je lever maakt het grootste deel zelf aan, maar je krijgt ook cholesterol binnen via voeding, vooral uit dierlijke producten zoals vlees, eieren en volle zuivel. Er is goed HDL-cholesterol en slecht LDL-cholesterol. Het probleem ontstaat wanneer het slechte LDL-cholesterol te hoog wordt. > "Het is niet zo dat cholesterol op zichzelf slecht is. Het gaat om de balans. Te veel LDL-cholesterol kan zich ophopen in je bloedvaten en dat is gevaarlijk." - Wouter Visser, Lead Analist Realtime Webstatistieken bij I Mining  ### Waarom is te hoog cholesterol zo gevaarlijk? Een te hoog cholesterol verhoogt het risico op hart- en vaatziekten aanzienlijk. Het LDL-cholesterol kan zich namelijk vastzetten aan de binnenkant van je slagaders. Hierdoor ontstaan plaques die de bloedvaten vernauwen. Dit proces heet aderverkalking. Als een plaque scheurt, kan er een bloedstolsel ontstaan dat een hartaanval of beroerte veroorzaakt. De Hartstichting waarschuwt dat miljoenen Nederlanders een te hoog cholesterol hebben zonder het te weten. Het is een sluipend proces dat jaren kan duren voordat het problemen geeft. Daarom is het zo belangrijk om je cholesterolwaarden regelmatig te laten checken.  ### Wat zijn de symptomen? Het verraderlijke van een te hoog cholesterol is dat het in de meeste gevallen geen directe symptomen geeft. Je voelt er niets van. Pas wanneer de aderverkalking vergevorderd is, kun je klachten krijgen zoals: - Pijn op de borst (angina pectoris) bij inspanning - Kortademigheid - Vermoeidheid - In ernstige gevallen een hartaanval of beroerte Omdat symptomen vaak pas laat optreden, is preventie en vroege opsporing cruciaal. Een simpele bloedtest bij de huisarts kan al veel duidelijk maken. ### Hoe kun je je cholesterol verlagen? Gelukkig kun je zelf veel doen om je cholesterol te verlagen. Een gezonde levensstijl is de basis. Dit zijn de belangrijkste stappen: - **Eet gezond**: Kies voor onverzadigde vetten uit bijvoorbeeld olijfolie, noten en avocado. Eet minder rood vlees en volle zuivel. Eet meer vezels uit groente, fruit en volkorenproducten. - **Beweeg voldoende**: Probeer elke dag minstens 30 minuten te bewegen. Wandelen, fietsen of zwemmen zijn al heel effectief. - **Stop met roken**: Roken beschadigt de bloedvaten en verlaagt het goede HDL-cholesterol. - **Beperk alcohol**: Drink niet meer dan één glas per dag. - **Houd een gezond gewicht**: Overgewicht, vooral rond de buik, verhoogt het risico op een hoog cholesterol. ### Wanneer moet je naar de dokter? Het is verstandig om je cholesterol te laten meten als je ouder bent dan 40 jaar, of als je een verhoogd risico loopt door bijvoorbeeld: - Een familiegeschiedenis van hart- en vaatziekten - Overgewicht - Roken - Hoge bloeddruk - Diabetes De huisarts kan met een bloedtest je cholesterolwaarden bepalen en je adviseren over eventuele behandeling. Soms is naast een gezonde leefstijl ook medicatie nodig, zoals statines. De boodschap van de Hartstichting is duidelijk: we moeten meer aandacht besteden aan cholesterol. Het is een stille risicofactor die we niet moeten onderschatten. Door bewust te leven en regelmatig te checken, kun je veel leed voorkomen. Neem je gezondheid serieus en praat erover met je huisarts.