Rosa Rademakers wint Oscar van de wetenschap voor dementie-onderzoek

Wouter Visser · 2026-04-19

De Antwerpse onderzoekster Rosa Rademakers heeft de hoogste wetenschappelijke onderscheiding ontvangen voor haar baanbrekende werk naar dementie. Het is een prestigieuze prijs die vaak de 'Oscar van de wetenschap' wordt genoemd. Ze noemt het zelf een bekroning voor al het werk dat ze en haar team hebben verricht. ### Wat maakt deze prijs zo bijzonder? Deze onderscheiding wordt maar zelden uitgereikt en staat wereldwijd bekend als een van de meest prestigieuze prijzen in de medische wetenschap. Het is een erkenning voor jarenlang onderzoek naar de genetische oorzaken van dementie, met name frontotemporale dementie. Rademakers heeft ontdekt hoe bepaalde genmutaties leiden tot deze vorm van dementie, wat nieuwe deuren opent voor behandelingen. - De prijs wordt toegekend door een internationale jury van topwetenschappers - Het is de eerste keer dat een Belg deze eer te beurt valt - Het geldbedrag van 500.000 euro gaat naar verder onderzoek  ### Het belang van dit onderzoek voor Nederland In Nederland leven naar schatting 290.000 mensen met dementie. Dat aantal groeit snel door de vergrijzing. Het onderzoek van Rademakers biedt hoop voor patiënten en hun families. Door de genetische mechanismen te begrijpen, kunnen we in de toekomst mogelijk medicijnen ontwikkelen die het ziekteproces vertragen of stoppen. ### Hoe werkt haar ontdekking? Rademakers ontdekte dat een specifiek gen, C9orf72, betrokken is bij zowel frontotemporale dementie als ALS. Bij gezonde mensen heeft dit gen een normale functie, maar bij patiënten met een mutatie stapelt een giftig eiwit zich op in de hersencellen. Dat leidt tot celdood en uiteindelijk tot dementieverschijnselen. > "Dit is niet alleen een erkenning voor mij, maar voor het hele team dat jarenlang onvermoeibaar heeft gewerkt," zegt Rademakers in een reactie. ### Wat betekent dit voor de toekomst? Dankzij dit onderzoek kunnen we nu gerichter zoeken naar behandelingen. Er lopen al meerdere klinische studies die proberen het giftige eiwit te neutraliseren. Hoewel een genezing nog niet in zicht is, zijn de vooruitzichten veel beter dan tien jaar geleden. De prijs geeft het onderzoek extra zichtbaarheid en dat trekt weer nieuwe investeringen aan. ### Conclusie Rosa Rademakers heeft met haar werk een enorme bijdrage geleverd aan de strijd tegen dementie. Deze prijs is meer dan verdiend. Het laat zien dat Nederlands en Belgisch onderzoek van wereldklasse is. Voor iedereen die te maken heeft met dementie, biedt dit hoop op betere behandelingen in de toekomst.