Psychische stoornissen: grootste oorzaak arbeidsongeschiktheid in 2025

Wouter Visser · 2026-05-21

Steeds meer mensen vallen uit op het werk door psychische klachten. Uit recente cijfers blijkt dat in 2025 meer dan 576.000 Belgen een uitkering ontvangen vanwege langdurige arbeidsongeschiktheid. Psychische stoornissen zijn veruit de belangrijkste oorzaak. Deze trend is zorgwekkend, maar ook begrijpelijk. De druk op de werkvloer neemt toe, en de grenzen tussen werk en privé vervagen steeds meer. Wat betekent dit voor jou als professional in de preventie van hart- en vaatziekten? Laten we de cijfers bekijken en wat we ervan kunnen leren. ### De cijfers achter de uitval Uit de gegevens van de Belgische sociale zekerheid blijkt dat het aantal langdurig arbeidsongeschikten blijft stijgen. In 2025 ontvangen meer dan 576.000 mensen een uitkering. Dat is een stijging van ruim 3% ten opzichte van het jaar ervoor. Psychische stoornissen, zoals depressie, angststoornissen en burn-out, zijn de belangrijkste oorzaak. Ze zijn verantwoordelijk voor bijna 40% van alle langdurige uitkeringen. Daarna volgen aandoeningen aan het bewegingsapparaat, zoals rug- en nekklachten. Het is opvallend dat hart- en vaatziekten niet in de top 3 staan. Toch is er een duidelijk verband. Mensen met chronische stress hebben een hoger risico op zowel psychische problemen als hart- en vaatziekten.  ### Het verband tussen psychische gezondheid en hartziekten Je denkt misschien: wat heeft dit met hartziekten te maken? Meer dan je zou denken. Langdurige stress verhoogt de bloeddruk, verstoort de hormoonhuishouding en kan leiden tot ontstekingen in het lichaam. Dit zijn allemaal risicofactoren voor hart- en vaatziekten. Bovendien hebben mensen met psychische klachten vaak ongezondere leefgewoonten. Ze roken vaker, bewegen minder en eten ongezonder. Dit vergroot het risico op hartproblemen verder. Als professional in de preventie van hart- en vaatziekten is het essentieel om ook naar de mentale gezondheid van je cliënten te kijken. Preventie is meer dan alleen het verlagen van cholesterol of bloeddruk. Het gaat ook om het verminderen van stress.  ### Wat kunnen we doen aan preventie? Preventie begint bij bewustwording. Veel mensen realiseren zich niet dat chronische stress een directe impact heeft op hun hartgezondheid. Daarom is voorlichting zo belangrijk. Enkele praktische tips die je kunt delen: - Zorg voor een goede balans tussen werk en privé. Plan voldoende rustmomenten in. - Beweeg dagelijks, al is het maar een wandeling van 30 minuten. Dit verlaagt stress en verbetert je conditie. - Eet gevarieerd en gezond. Vermijd te veel suiker en bewerkte voeding. - Praat over je gevoelens. Het delen van zorgen vermindert de psychische last. - Leer ontspanningstechnieken zoals ademhalingsoefeningen of meditatie. Deze stappen lijken eenvoudig, maar ze kunnen een groot verschil maken. Vooral in combinatie met professionele begeleiding. ### De rol van werkgevers en preventieprofessionals Werkgevers hebben een belangrijke verantwoordelijkheid. Ze moeten een gezonde werkomgeving creëren waarin psychische klachten bespreekbaar zijn. Dat betekent investeren in preventie, zoals het aanbieden van coaching of het verminderen van werkdruk. Als preventieprofessional kun je bedrijven adviseren over het opzetten van een gezondheidsbeleid. Denk aan stressmanagementtrainingen, beweegprogramma's en regelmatige gezondheidschecks. Het is ook belangrijk om samen te werken met huisartsen en psychologen. Een integrale aanpak werkt het beste. Want een gezonde geest in een gezond lichaam, dat is waar het om draait. ### Conclusie: psychische gezondheid is hartgezondheid De stijging van langdurige arbeidsongeschiktheid door psychische stoornissen is een duidelijk signaal. Het laat zien dat we meer aandacht moeten besteden aan mentale gezondheid, ook in de preventie van hart- en vaatziekten. Door stress te verminderen en een gezonde leefstijl te bevorderen, kunnen we niet alleen psychische klachten voorkomen, maar ook het risico op hartziekten verlagen. Het is een win-winsituatie. Blijf daarom niet alleen naar de fysieke gezondheid kijken. Vraag je cliënten ook hoe het met hun hoofd zit. Want een gezond hart begint bij een gezonde geest.