Post-Covid: Verzwakt Immuunsysteem als Oorzaak?

Wouter Visser · 2026-03-24

Het blijft een van de grootste medische raadsels van deze tijd: waarom houden sommige mensen zo lang klachten na een Covid-19 infectie? We hebben het over post-covid, of long covid. Vermoeidheid die niet overgaat, hersenmist, kortademigheid. Het kan maanden, soms zelfs jaren aanhouden. Nieuw onderzoek werpt nu een ander licht op de mogelijke oorzaak. Het zou weleens te maken kunnen hebben met hoe ons eigen afweersysteem reageert. Of beter gezegd, hoe het soms niet goed meer functioneert na de infectie. ### Wat zegt het onderzoek precies? De hypothese is dat bij een deel van de patiënten het immuunsysteem niet meer goed 'reset' na de ziekte. Het blijft als het ware in een staat van chronische, laaggradige ontsteking. Alsof het alarm niet meer uit kan. Dit kan allerlei processen in het lichaam ontregelen. Denk aan: - Aanhoudende vermoeidheid door energieverslindende ontstekingsprocessen - Hersenmist door ontstekingsstoffen die de bloed-hersenbarrière passeren - Spier- en gewrichtspijn door continue activatie van het afweersysteem Het is een beetje alsof je lichaam na de brand (de acute infectie) blijft blussen terwijl het vuur allang uit is. Die constante staat van paraatheid put je uit.  ### Waarom treft het de een wel en de ander niet? Dat is de miljoeneneuro vraag. Er lijkt geen eenduidig patroon te zijn. Het treft zowel mensen die heel ziek zijn geweest als mensen met een milde infectie. Jong en oud. Gezonde sporters en mensen met onderliggende aandoeningen. Wel zijn er enkele risicofactoren die vaker naar voren komen in onderzoek: - Vrouwen lijken vaker getroffen te worden dan mannen - Bepaalde auto-immuun aanleg in de familie - Een heftige initiële immuunreactie tijdens de acute fase Maar het blijft gissen. Het lichaam is complex, en onze individuele verschillen zijn groot. Wat voor de een een flinke griep is, kan voor de ander een trigger zijn voor langdurige problemen. ### Wat kunnen we hier nu mee? Voor artsen en onderzoekers geeft deze richting nieuwe aanknopingspunten voor behandeling. Als het inderdaad een ontregeld immuunsysteem is, dan zijn er wellicht manieren om dat te moduleren. Denk aan ontstekingsremmende diëten, aangepaste bewegingsprogramma's die het lichaam niet overbelasten, of in de toekomst mogelijk medicatie die specifieke ontstekingsroutes blokkeert. Voor patiënten zelf is het vooral belangrijk om te erkennen dat de klachten reëel zijn. Het is geen aanstellerij of psychisch. Het is een fysiologisch probleem dat tijd en de juiste, rustige aanpak nodig heeft. > "Soms moet het lichaam eerst leren dat het veilig is om te ontspannen, voordat het echt kan herstellen," merkte een revalidatiearts onlangs op. ### De weg vooruit Het goede nieuws is dat er steeds meer aandacht en onderzoek naar komt. We beginnen langzaam de puzzelstukjes op hun plek te zien vallen. Het zal nog tijd kosten, maar elke nieuwe inzicht brengt ons een stap dichter bij betere zorg voor de duizenden mensen die hier dagelijks mee leven. Het belangrijkste advies voor nu? Luister naar je lichaam. Forceer niets. En zoek een arts die je serieus neemt en met je meedenkt. Herstel is geen race, het is een marathon. En soms moet je gewoon even stilstaan om op adem te komen voordat je verder kunt. We blijven de ontwikkelingen op de voet volgen. Want één ding is zeker: hoe meer we begrijpen, hoe beter we kunnen helpen.