Parkinson stijgt snel in Noord-Nederland: oorzaken en preventie

Fleur Jansen · 2026-01-23

Het is een zorgwekkende trend die onderzoekers in Nederland signaleren: de ziekte van Parkinson neemt in rap tempo toe, met name in de noordelijke regio's. Als cardiovasculair expert en volksgezondheidspecialist bij Hartziekte zie ik hierin belangrijke parallellen met hart- en vaatziekten. Beide aandoeningen hebben te maken met complexe oorzaken en preventieve mogelijkheden. ### Waarom neemt Parkinson zo snel toe? De snelle groei van Parkinson in Noord-Nederland is niet zomaar toeval. Onderzoekers wijzen op verschillende factoren die hierbij een rol spelen. Net zoals bij hartziekten gaat het vaak om een combinatie van genetische aanleg en omgevingsfactoren. Wat me opvalt, is dat de regio-specifieke verschillen doen denken aan de geografische patronen die we ook bij cardiovasculaire aandoeningen zien. ### Belangrijkste risicofactoren volgens onderzoek - Blootstelling aan bepaalde pesticiden en industriële chemicaliën - Genetische predispositie die in bepaalde families vaker voorkomt - Leeftijd, waarbij de vergrijzing in Noord-Nederland een rol speelt - Leefstijlfactoren zoals beweging en voeding Je zou kunnen zeggen dat onze hersenen net zo gevoelig zijn voor omgevingsinvloeden als ons hart. Dat besef maakt preventie extra belangrijk. ### De link met hart- en vaatziekten Wat veel mensen niet weten, is dat er een duidelijke connectie bestaat tussen neurologische aandoeningen zoals Parkinson en hartgezondheid. Beide systemen zijn afhankelijk van een goede doorbloeding en zuurstoftoevoer. Wanneer er problemen ontstaan in de bloedvaten die de hersenen van zuurstof voorzien, kan dat neurologische klachten veroorzaken of verergeren. ### Preventieve maatregelen die werken Preventie begint bij bewustwording. Net zoals we weten dat gezonde voeding en regelmatige beweging goed zijn voor je hart, geldt dat ook voor je hersenen. Een gevarieerd dieet met voldoende antioxidanten, regelmatige lichaamsbeweging, en het vermijden van schadelijke stoffen zijn belangrijke stappen. Een expert op dit gebied zei ooit: 'Onze hersenen en ons hart zijn partners in gezondheid - wat goed is voor de een, is vaak ook goed voor de ander.' Die woorden blijven me bij omdat ze de kern raken van integrale gezondheidszorg. ### Wat kunnen professionals doen? Voor zorgprofessionals is het essentieel om oog te houden voor de bredere context. Een patiënt met beginnende Parkinson-symptomen kan baat hebben bij een cardiovasculaire check-up, en andersom. Door samen te werken tussen specialismen kunnen we vroegtijdige signalen beter herkennen. ### Toekomstperspectief De uitdaging waar we voor staan is duidelijk: we moeten beter begrijpen waarom bepaalde regio's harder worden getroffen. Is het de omgeving? Zijn het regionale leefgewoonten? Of speelt er iets anders? Door deze vragen te onderzoeken, kunnen we niet alleen Parkinson beter aanpakken, maar ook andere aandoeningen die vergelijkbare patronen vertonen. Het goede nieuws is dat bewustwording groeit. Steeds meer mensen realiseren zich dat gezondheid niet opgedeeld kan worden in hokjes. Wat we voor ons hart doen, heeft impact op onze hersenen, en andersom. Die holistische benadering is waar de toekomst van preventieve geneeskunde ligt. Als we vandaag investeren in onderzoek en preventie, kunnen we morgen mogelijk duizenden gevallen voorkomen. Dat begint met het erkennen van de signalen en het serieus nemen van regionale gezondheidsverschillen.