Parkinson stijgt snel in Noord-Nederland: oorzaken en preventie

Fleur Jansen · 2026-01-23

Het is een trend die zorgwekkend is voor veel gezondheidsprofessionals: de ziekte van Parkinson neemt in Nederland in een alarmerend tempo toe. En die stijging is vooral zichtbaar in de noordelijke provincies. Als cardiovasculair expert zie ik hier parallellen met hart- en vaatziekten, waar preventie en vroegtijdige signalering ook cruciaal zijn. ### Waarom zien we deze toename? Onderzoekers buigen zich over deze vraag. Het is geen simpel antwoord, maar een combinatie van factoren. Vergrijzing speelt zeker een rol, maar dat verklaart niet alles. De stijging is namelijk sneller dan je op basis van alleen een ouder wordende bevolking zou verwachten. Er lijkt meer aan de hand te zijn. We moeten kijken naar omgevingsfactoren. Denk aan blootstelling aan bepaalde chemicaliën in de landbouw, maar ook aan luchtvervuiling. Het noorden van Nederland heeft een unieke demografische en industriële samenstelling die mogelijk bijdraagt. Het is alsof er een perfecte storm van risicofactoren samenkomt in deze regio. ### De link met hartgezondheid Wat heeft dit nu met hartziekten te maken? Meer dan je misschien denkt. Beide aandoeningen hebben te maken met ontstekingsprocessen in het lichaam en oxidatieve stress. De gezondheid van je bloedvaten is verbonden met de gezondheid van je hersenen. Een preventieve levensstijl die goed is voor je hart, is vaak ook goed voor je brein. Laten we eens kijken naar wat we kunnen doen: - Focus op een ontstekingsremmend dieet, rijk aan antioxidanten - Zorg voor regelmatige, matig intensieve beweging - Beperk blootstelling aan toxische stoffen waar mogelijk - Houd je bloeddruk en cholesterol in de gaten - Investeer in kwalitatief goede slaap ### Een persoonlijke noot Ik sprak laatst een collega-neuroloog die zei: "We behandelen de gevolgen, maar moeten harder werken aan de oorzaken." Dat raakte me. Het is precies waar we in de cardiologie ook tegenaan lopen. We weten zoveel, maar de vertaalslag naar dagelijks leven blijft lastig. Het gaat niet om perfectie. Het gaat om bewustwording en kleine, volhoudbare stapjes. Je hoeft niet morgen je hele leven om te gooien. Begin met één ding. Een extra wandeling. Een extra portie groente. Minder bewerkt voedsel. ### De rol van professionals Voor ons als gezondheidsprofessionals ligt hier een belangrijke taak. We moeten het gesprek aangaan, niet alleen over behandeling, maar vooral over preventie. En dat begint bij begrijpelijke voorlichting. Mensen overspoelen met cijfers en risicofactoren werkt niet. Verbinding maken wel. Wat mij betreft is de belangrijkste boodschap deze: veel neurologische en cardiovasculaire aandoeningen hebben gemeenschappelijke wortels. Door aan die wortels te werken, bescherm je jezelf op meerdere fronten tegelijk. Het is geen garantie, maar het verkleint je kansen aanzienlijk. De snelle stijging van Parkinson in Noord-Nederland is een wake-up call. Niet om bang van te worden, maar om wakker van te worden. Om bewuster te leven, en om als professionals samen te werken aan preventie die écht verschil maakt.