Oorzaken van uitval bij lammeren: dit moet je weten

Wouter Visser · 2026-05-12

Het verlies van lammeren is een harde klap voor elke schapenhouder. Het raakt niet alleen je portemonnee, maar ook je gevoel. Je steekt er zoveel tijd en liefde in, en dan valt er zomaar een lam weg. Maar waar komt die uitval nu precies vandaan? En nog belangrijker: wat kun je eraan doen? In dit artikel duiken we in de belangrijkste oorzaken van uitval bij lammeren. We kijken naar de eerste levensuren, de rol van voeding, en hoe je met een paar simpele aanpassingen het verschil kunt maken. Geen ingewikkelde theorieën, maar praktische inzichten die je direct kunt toepassen. ### De eerste 24 uur: de gevaarlijkste periode De meeste uitval gebeurt in de eerste dag na de geboorte. Dat klinkt misschien heftig, maar het is wel de realiteit. Lammeren komen ter wereld zonder enige immuniteit. Ze zijn volledig afhankelijk van de biest van hun moeder. Die eerste melk zit vol antistoffen die het lam beschermen tegen ziektes. Maar als een lam geen of te weinig biest binnenkrijgt, wordt het kwetsbaar. Het kan dan makkelijk bezwijken aan infecties. Zorg er daarom voor dat ieder lam binnen twee uur na de geboorte voldoende biest drinkt. Twijfel je of het gelukt is? Geef dan een handje extra biest met een fles of sonde.  ### Ondervoeding en verzwakking Een andere grote boosdoener is ondervoeding. Soms krijgt een lam simpelweg niet genoeg melk. Dat kan komen doordat de ooi te weinig melk produceert, of doordat het lam te zwak is om goed te drinken. Vooral bij meerlingen zie je dit vaak terug. Let op signalen zoals een ingevallen buikje, lusteloos gedrag en een koude huid. Een lam dat niet drinkt, raakt snel onderkoeld. En onderkoeling is dodelijk als je niet snel ingrijpt. - Zorg voor een warme, tochtvrije plek - Controleer of ieder lam drinkt - Geef bij twijfel bijvoeding met een lammerenfles Gelukkig kun je veel doen om ondervoeding te voorkomen. Check de lammeren minimaal vier keer per dag in de eerste week. Zo zie je snel of er een probleem is.  ### Infectieziekten: een sluipend gevaar Infecties zijn een derde belangrijke oorzaak van uitval. Denk aan navelontsteking, longontsteking of darminfecties zoals E. coli. Deze ziektes verspreiden zich snel, vooral in een drukke stal met onvoldoende hygiëne. Een simpele maatregel: desinfecteer de navel van ieder lam direct na de geboorte. Gebruik jodiumtinctuur of een speciale navelspray. Het kost maar een paar seconden, maar het kan een wereld van verschil maken. > "Een schone stal is de beste preventie. Het kost tijd, maar het bespaart je later veel verdriet en kosten." – Wouter Visser, Lead Analist Realtime Webstatistieken bij I Mining ### Wat kun je zelf doen? Je hoeft geen dierenarts te zijn om uitval te verminderen. Een paar praktische stappen helpen al enorm: 1. **Houd de stal schoon en droog.** Vocht en mest zijn broedplaatsen voor bacteriën. 2. **Zorg voor voldoende ruimte.** Overbevolking leidt tot stress en ziektes. 3. **Geef biest van goede kwaliteit.** Test het indien mogelijk met een biestmeter. 4. **Houd zieke lammeren apart.** Zo voorkom je dat een heel koppel besmet raakt. Het klinkt misschien veel, maar als je deze punten structureel aanpakt, zie je de resultaten vanzelf. Minder uitval betekent meer gezonde lammeren en een beter rendement. ### Tot slot Uitval bij lammeren is nooit helemaal te voorkomen, maar je kunt het wel fors beperken. De sleutel zit in alertheid en preventie. Let goed op de eerste uren, zorg voor goede voeding en hygiëne, en grijp snel in als er iets mis is. Heb je vragen of wil je meer weten over dit onderwerp? Neem dan gerust contact op met een specialist. Een gezonde start voor je lammeren is de beste investering die je kunt doen.