Nieuwe bestralingstechniek tegen hartritmestoornissen zonder operatie

Wouter Visser · 2026-04-02

Je hart klopt als een metronoom, dag in dag uit. Maar wat als die metronoom op hol slaat? Hartritmestoornissen zijn voor veel Nederlanders een dagelijkse realiteit. En de behandelingen? Die waren vaak ingrijpend. Tot nu. In het Ziekenhuis Algemeen Sint-Augustinus (ZAS) in Antwerpen hebben ze iets bijzonders gedaan. Voor het eerst in de Benelux pasten ze een nieuwe bestralingstechniek toe bij een patiënt met hartritmestoornissen. Het bijzondere? Geen operatie. Geen katheters. Geen lange hersteltijd. ### Wat is deze nieuwe techniek precies? Het gaat om stereotactische lichaamshouding radiotherapie. Dat klinkt ingewikkeld, maar het komt hierop neer: met uiterst precieze bestraling worden de cellen die de ritmestoornis veroorzaken uitgeschakeld. Het is alsof je met een laserstraal een minuscuul gebiedje in het hart raakt, zonder de omliggende weefsels te beschadigen. De behandeling duurt maar één sessie van ongeveer 15 tot 30 minuten. De patiënt ligt gewoon op een behandeltafel, terwijl een machine om hem heen draait en de straling precies op de juiste plek afgeeft. Het voelt een beetje als een CT-scan, zeggen ze. ### Waarom is dit zo'n doorbraak? Laten we even kijken naar de traditionele behandelingen: - Katheterablatie: een slangetje via de lies naar het hart - Medicatie: vaak met bijwerkingen - Operaties: met alle risico's van dien De nieuwe techniek is niet-invasief. Dat betekent: geen snijden, geen gaatjes maken. De patiënt kan meestal dezelfde dag weer naar huis. En het herstel? Dat gaat veel sneller. "Het voelt alsof we eindelijk een sleutel hebben gevonden voor een slot dat al jaren op slot zat," vertelde een van de betrokken cardiologen. "We kunnen nu patiënten helpen voor wie andere behandelingen niet werkten of te risicovol waren." ### Voor wie is deze behandeling geschikt? Niet iedereen met hartritmestoornissen komt in aanmerking. Het gaat specifiek om patiënten met ventriculaire tachycardie - een gevaarlijke vorm waarbij de hartkamers te snel kloppen. Vaak zijn dit mensen bij wie andere behandelingen niet meer werken. De kosten? Die liggen rond de €15.000 tot €20.000 per behandeling. Vergelijk dat maar eens met de kosten van herhaalde ziekenhuisopnames of complicaties na operaties. Op de lange termijn kan het zelfs kostenbesparend zijn. ### Wat betekent dit voor de toekomst? Dit is pas het begin. Onderzoekers zijn optimistisch dat deze techniek in de toekomst voor meer hartproblemen ingezet kan worden. Het mooie is dat de apparatuur al in veel ziekenhuizen aanwezig is voor kankerbestralingen. Alleen de software en protocollen moeten worden aangepast. Natuurlijk zijn er nog vragen. Hoe lang houdt het effect aan? Wat zijn de lange termijn effecten? Daar wordt nu onderzoek naar gedaan. Maar de eerste resultaten zijn veelbelovend. Voor patiënten betekent dit hoop. Hoop op een behandeling die minder ingrijpend is. Hoop op een sneller herstel. Hoop op een beter leven met een hart dat weer regelmatig klopt. Het is nog geen standaardbehandeling - daarvoor moet er eerst meer onderzoek komen. Maar de deur staat nu op een kier. En dat is voor duizenden Nederlanders met hardnekkige hartritmestoornissen misschien wel het beste nieuws in jaren.