Nieuwe bestralingstechniek hartritmestoornissen: geen operatie nodig

Wouter Visser · 2026-04-02

Heb je weleens gehoord van een hartritmestoornisbehandeling zonder operatie? Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar in het Ziekenhuis Algemeen Sint-Augustinus (ZAS) in Antwerpen is het nu werkelijkheid. Daar hebben artsen voor het eerst in België een revolutionaire bestralingstechniek toegepast om hartritmestoornissen te behandelen. En het meest opmerkelijke? Er zijn geen incisies, katheters of lange herstelperiodes nodig. ### Wat is deze nieuwe techniek precies? De behandeling heet stereotactische lichaam radiotherapie (SBRT). In plaats van via de lies met katheters het hart binnen te gaan, wordt van buitenaf zeer gerichte straling gebruikt. Het is alsof je een laserpointer gebruikt om één specifiek, minuscuul puntje in het hart te raken dat de ritmestoornis veroorzaakt. De behandeling zelf duurt slechts enkele minuten en is volledig pijnloos. Patiënten kunnen vaak dezelfde dag weer naar huis. Dit is een enorme stap voorwaarts voor mensen bij wie conventionele behandelingen niet werken of te risicovol zijn. Denk aan patiënten die al meerdere ablatieprocedures hebben ondergaan, of voor wie een operatie te zwaar is vanwege andere gezondheidsproblemen.  ### Hoe werkt het in de praktijk? Het proces begint met uitgebreide beeldvorming. Artsen maken een gedetailleerde 3D-kaart van het hart om het exacte gebied te lokaliseren dat verantwoordelijk is voor de ritmestoornis. Tijdens de behandeling zelf ligt de patiënt comfortabel op een tafel, terwijl een geavanceerd bestralingstoestel het vooraf bepaalde puntje met uiterste precisie behandelt. - **Geen algemene narcose:** Meestal is alleen lichte sedatie nodig. - **Korte behandelduur:** De daadwerkelijke bestraling duurt vaak minder dan 15 minuten. - **Minimaal herstel:** Patiënten ervaren weinig tot geen ongemak na de behandeling. De voordelen zijn duidelijk. Het risico op complicaties, zoals infecties of bloedingen, is aanzienlijk lager dan bij een invasieve ingreep. En het herstel verloopt zo veel sneller. ### Wat betekent dit voor de toekomst? Deze eerste toepassing in ZAS Augustinus is een belangrijke mijlpaal. Het opent de deur voor een hele nieuwe categorie patiënten die voorheen misschien geen goede behandeloptie hadden. Specialisten zijn hoopvol dat deze techniek op termijn een standaardbehandeling kan worden voor complexe gevallen van ventriculaire tachycardie. Een cardioloog die bij de procedure betrokken was, zei het treffend: "Het voelt alsof we een nieuw hoofdstuk schrijven in de cardiologie. We kunnen nu een probleem van binnenuit behandelen, zonder ook maar iets van buitenaf aan te raken." Natuurlijk is het nog vroeg. De techniek is nieuw en de langetermijnresultaten worden nog verzameld. Maar de eerste ervaringen zijn veelbelovend en geven hoop aan duizenden patiënten in Nederland en België die leven met moeilijk te behandelen hartritmestoornissen. Het mooie is dat deze innovatie laat zien hoe verschillende medische specialismen samenkomen. Cardiologen werken hier nauw samen met radiotherapeuten en medisch fysici. Die kruisbestuiving leidt tot baanbrekende oplossingen waar patiënten direct baat bij hebben. Dus, als je de volgende keer hoort over hartritmestoornissen, weet dan dat de behandelopties blijven evolueren. Soms komt de vooruitgang uit onverwachte hoek – in dit geval niet vanuit de operatiekamer, maar vanuit de bestralingsunit. En dat is goed nieuws voor iedereen wiens hart soms een eigen ritme lijkt te volgen.