Hoge bloeddruk of cholesterol? Waarom de EU nu screening vanaf 35 jaar wil

Wouter Visser · 2026-09-28

De Europese Commissie pleit voor systematische screening van hart- en vaatziekten vanaf 35 jaar. Dat lijkt misschien een verrassende stap, maar als je kijkt naar de cijfers, is het eigenlijk heel logisch. Hart- en vaatziekten zijn nog steeds doodsoorzaak nummer één in Europa. En toch lopen veel mensen rond met een hoge bloeddruk of verhoogd cholesterol zonder dat ze het weten. Screening zou dat kunnen veranderen. ### Waarom screening vanaf 35 jaar? Op je 35e denk je misschien nog niet aan hartproblemen. Toch beginnen de eerste tekenen van aderverkalking vaak al veel eerder dan we denken. Hoge bloeddruk en hoog cholesterol geven lang niet altijd klachten. Je voelt je prima, maar ondertussen kunnen je bloedvaten langzaam beschadigd raken. Systematische screening betekent dat iedereen vanaf een bepaalde leeftijd standaard wordt getest, ook als er geen klachten zijn. Zo kun je op tijd ingrijpen en erger voorkomen. ### De cijfers liegen er niet om Hart- en vaatziekten zorgen nog altijd voor zo'n 1,8 miljoen sterfgevallen per jaar in de EU. Dat is bijna een derde van alle sterfgevallen. En de kosten voor de gezondheidszorg lopen op tot honderden miljarden euro's per jaar. Screening kan helpen om die cijfers naar beneden te krijgen. Niet door mensen bang te maken, maar door ze bewust te maken van hun eigen risico's. ### Wat houdt systematische screening in? Systematische screening betekent dat je bijvoorbeeld via je huisarts een uitnodiging krijgt voor een bloeddrukmeting en een cholesteroltest. Dat is laagdrempelig en snel. Bij afwijkende waarden kun je vervolgens begeleiding krijgen om je leefstijl aan te passen of, indien nodig, medicatie te starten. Het doel is niet om iedereen aan de pillen te krijgen, maar om mensen die extra risico lopen eerder te helpen. ### Preventie: wat kun je zelf doen? Naast screening blijft preventie natuurlijk cruciaal. Gelukkig kun je zelf veel doen om je hart gezond te houden. Denk aan: - **Gezond eten**: veel groenten, fruit, volle granen en gezonde vetten. Beperk zout en bewerkte voeding. - **Bewegen**: minstens 30 minuten per dag matig intensief bewegen, zoals stevig wandelen of fietsen. - **Niet roken**: roken is een van de grootste risicofactoren voor hart- en vaatziekten. - **Matig met alcohol**: drink niet meer dan één glas per dag. - **Stress management**: chronische stress kan je bloeddruk verhogen. Zoek manieren om te ontspannen. > "Voorkomen is beter dan genezen, maar voorkomen begint met weten waar je staat." – Wouter Visser ### Kritiek en uitdagingen Natuurlijk is niet iedereen enthousiast. Sommige critici wijzen op de kosten en de druk op de gezondheidszorg. Anderen vragen zich af of screening niet leidt tot overbehandeling en ongerustheid. Dat zijn terechte punten. Toch wegen de voordelen volgens veel experts zwaarder, vooral als de screening goed wordt ingebed in een breder preventiebeleid. ### Conclusie Het pleidooi van de Europese Commissie om vanaf 35 jaar systematisch te screenen op hart- en vaatziekten is een belangrijke stap. Het kan helpen om ziektes eerder op te sporen en levens te redden. Maar het is geen wondermiddel. Het moet samengaan met bewustwording, leefstijlverandering en goede zorg. Als we dat samen doen, kunnen we de impact van hart- en vaatziekten flink verminderen. En dat is iets waar we allemaal baat bij hebben.