Hartziekten bij vrouwen: symptomen, oorzaken en preventie

Wouter Visser · 2026-03-05

Hartziekten worden vaak gezien als een mannenprobleem, maar dat is een gevaarlijke misvatting. Bij vrouwen komen hart- en vaatziekten zelfs vaker voor dan bij mannen. Toch worden de symptomen bij vrouwen vaak anders ervaren en daardoor soms gemist. Laten we daar eens dieper op ingaan. ### Waarom hartziekten bij vrouwen anders zijn Je zou denken dat een hartaanval altijd gepaard gaat met die bekende drukkende pijn op de borst. Bij vrouwen is dat lang niet altijd het geval. Vaak zijn de signalen subtieler en minder specifiek. Denk aan extreme vermoeidheid, kortademigheid bij normale inspanning, of pijn in de kaak, nek of bovenrug. Soms zelfs alleen maar misselijkheid of duizeligheid. Dat maakt het lastig. Zowel voor vrouwen zelf als voor zorgverleners. Want hoe herken je iets dat zich anders voordoet dan je verwacht? Het gevolg is dat hartproblemen bij vrouwen gemiddeld later worden gediagnosticeerd. En dat kan levensgevolgen hebben. ### De belangrijkste risicofactoren Wat maakt vrouwen eigenlijk vatbaarder voor hartproblemen? Er zijn een paar factoren die een rol spelen: - Hormonale veranderingen tijdens de overgang kunnen de bloedvaten minder flexibel maken - Auto-immuunziekten zoals reuma komen vaker voor bij vrouwen en verhogen het risico - Zwangerschapscomplicaties zoals hoge bloeddruk of diabetes kunnen latere problemen voorspellen - Psychosociale stress lijkt bij vrouwen een grotere impact te hebben op het hart Interessant is dat traditionele risicofactoren - zoals roken, hoge bloeddruk en hoog cholesterol - bij vrouwen soms een zwaardere tol eisen dan bij mannen. Een vrouw die rookt heeft bijvoorbeeld 25% meer kans op hartziekten dan een rokende man. ### Preventie begint met bewustwording Het goede nieuws? Je kunt veel doen om je hart gezond te houden. Het begint met luisteren naar je lichaam. Ken je eigen normale toestand, zodat je veranderingen sneller opmerkt. En ga niet uit van het stereotype beeld van hartproblemen. Een cardioloog zei me ooit: "Het vrouwelijk hart verdient een eigen aanpak." En daar heeft hij gelijk in. Preventie betekent voor vrouwen vaak andere keuzes maken dan voor mannen. ### Praktische stappen voor een gezond hart Wat kun je concreet doen? Hier zijn een paar bewezen strategieën: - Beweeg regelmatig: 150 minuten matige inspanning per week, zoals stevig wandelen - Eet mediterraan: veel groenten, fruit, noten, olijfolie en vette vis - Manage stress: zoek activiteiten die je ontspanning geven, van yoga tot tuinieren - Ken je getallen: laat regelmatig bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker meten - Stop met roken: dit is de belangrijkste stap die je kunt zetten Het mooie is dat deze leefstijlaanpassingen niet alleen je hart beschermen. Ze verbeteren je algehele gezondheid en kwaliteit van leven. Een win-win situatie, zou je kunnen zeggen. ### Wanneer moet je aan de bel trekken? Twijfel je of je klachten met je hart te maken hebben? Ga dan altijd naar de huisarts. Ook als de symptomen vaag zijn. Beter één keer te vaak dan één keer te weinig. Beschrijf je klachten zo specifiek mogelijk: wanneer begonnen ze, wat maakt ze beter of slechter, hoe voelen ze precies? Onthoud: bij hartklachten telt elke minuut. Wacht niet af om te zien of het vanzelf overgaat. Bij acute pijn op de borst, uitstralende pijn, extreme benauwdheid of plotselinge duizeligheid: bel direct 112. Hartgezondheid bij vrouwen verdient meer aandacht. Niet alleen in de spreekkamer, maar ook in ons eigen bewustzijn. Door de verschillen te erkennen en er naar te handelen, kunnen we veel leed voorkomen. Je hart verdient die aandacht - elke dag opnieuw.