Hart- en vaatziekten in Zuidoost-Azië: 150% meer gevallen, wat kunnen wij leren?

Wouter Visser · 2026-10-19

Het aantal mensen met hart- en vaatziekten in de ASEAN-regio is de afgelopen drie decennia met bijna 150% gestegen. Dat cijfer zet je even stil. Zeker als je bedenkt dat hart- en vaatziekten wereldwijd nog altijd de nummer één doodsoorzaak zijn. Wat maakt deze regio zo'n zorgenkind? En belangrijker nog: wat kunnen wij in Nederland daarvan leren? ### Waarom de cijfers zo hard stijgen Het antwoord zit 'm niet in één oorzaak. Het is een optelsom. Denk aan snelle verstedelijking, meer fastfood, minder beweging en een groeiende groep mensen met overgewicht. Voeg daar een vergrijzende bevolking en stijgende bloeddruk aan toe, en je hebt een recept voor problemen. Wat me opvalt: veel van deze factoren zijn precies dezelfde als bij ons. Het verschil is vooral de snelheid waarmee ze toeslaan. In Zuidoost-Azië gaat de economische ontwikkeling razendsnel, en de leefstijl verandert mee. Helaas niet altijd ten goede. ### De oorzaken die je zelf kunt beïnvloeden Goed nieuws: een flink deel van de risico's op hart- en vaatziekten heb je zelf in de hand. Denk aan: - Roken: nog steeds een van de grootste boosdoeners, ook in opkomende economieën. - Hoge bloeddruk: sluipmoordenaar nummer één, vaak zonder duidelijke klachten. - Te veel zout en verzadigd vet in je voeding. - Weinig beweging, soms minder dan 30 minuten per dag. - Stress en slaaptekort, die je bloeddruk en hartritme beïnvloeden. En dan zijn er nog de factoren waar je minder invloed op hebt, zoals erfelijkheid en leeftijd. Maar zelfs dan geldt: leefstijl maakt het verschil tussen een groot en een kleiner risico. ### Symptomen die je niet moet negeren Hart- en vaatziekten sluipen er vaak in. Toch zijn er signalen die je serieus moet nemen. Pijn op de borst, kortademigheid bij inspanning, duizeligheid of een opgejaagd gevoel. Ook pijn in de kaak, nek of arm kan wijzen op een hartprobleem, vooral bij vrouwen. Twijfel je? Bel dan liever één keer te veel dan één keer te weinig. Bij een hartinfarct telt elke minuut. > "Voorkomen is beter dan genezen" klinkt als een cliché, maar bij hart- en vaatziekten is het letterlijk waar. Een groot deel van de gevallen is vermijdbaar. ### Wat preventie echt oplevert Preventie van hart- en vaatziekten begint klein. Een half uur stevig wandelen per dag. Een handje noten in plaats van een zak chips. En af en toe die bloeddruk laten checken, ook als je je prima voelt. In Nederland hebben we gelukkig goede zorg en voorlichting. Toch zien we ook hier dat leefstijlproblemen toenemen. De les uit Zuidoost-Azië is duidelijk: wacht niet tot de cijfers exploderen. Pak de oorzaken aan voordat ze je te pakken krijgen. ### Tot slot Die 150% stijging is meer dan een getal. Het is een waarschuwing. Voor beleidsmakers, voor zorgprofessionals en voor jou en mij. Hart- en vaatziekten zijn deels te voorkomen, en dat begint vandaag. Niet morgen.