Dassen op de Veluwe: Waarom hun aantal drastisch daalt

Wouter Visser · 2026-02-15

Het is een zorgwekkende trend die steeds meer aandacht krijgt: de dassenpopulatie op de Veluwe neemt in rap tempo af. Als je de afgelopen jaren regelmatig in dit prachtige natuurgebied bent geweest, heb je het misschien zelf al gemerkt. Waar je vroeger nog relatief vaak sporen tegenkwam, lijkt het nu stiller te worden in de bossen. ### Wat is er precies aan de hand? De cijfers spreken boekdelen. Onderzoek wijst uit dat het aantal dassenburchten op de Veluwe met bijna 30% is afgenomen in de afgelopen tien jaar. Dat is geen klein verschil - we hebben het over honderden dieren die verdwenen zijn uit hun natuurlijke leefomgeving. Het voelt alsof er een stukje van onze Nederlandse natuur langzaam wegebt. Ik sprak laatst met een boswachter die al veertig jaar in het gebied werkt. Hij vertelde me: "Vroeger kon ik bijna elke avond dassen spotten tijdens mijn ronde. Nu moet ik er echt naar op zoek gaan." Dat zegt genoeg, vind je niet? ### De belangrijkste oorzaken op een rij Er zijn verschillende factoren die bijdragen aan deze achteruitgang. Laten we ze eens bekijken: - **Verkeerssterfte**: Dit is misschien wel de grootste boosdoener. Dassen moeten steeds vaker wegen oversteken omdat hun leefgebied versnipperd raakt. Per jaar komen er honderden om in het verkeer - **Habitatverlies**: Natuurgebieden worden kleiner en meer geïsoleerd van elkaar. Een das heeft ruimte nodig - soms wel 500 hectare per dier - **Voedseltekort**: Door intensieve landbouw en monoculturen vinden dassen minder regenwormen en insecten, hun belangrijkste voedselbron - **Ziekten**: Net als bij andere dieren spelen ook ziekten een rol, hoewel dit minder goed in kaart is gebracht ### Wat kunnen we hieraan doen? Het goede nieuws is dat er wel degelijk oplossingen zijn. We hoeven niet machteloos toe te kijken. Ecoducten en dassentunnels hebben bijvoorbeeld bewezen effectief te zijn. Op plekken waar deze zijn aangelegd, daalt de verkeerssterfte met wel 80%. Ook het herstellen van natuurlijke verbindingen tussen leefgebieden is cruciaal. Dassen zijn geen eenzame dieren - ze leven in familiegroepen en hebben contact nodig met andere groepen voor een gezonde populatie. ### Waarom zouden we ons hier druk om maken? Je zou kunnen denken: het is maar een diersoort. Maar dassen zijn wat we noemen een 'paraplusoort'. Als het goed gaat met de das, gaat het meestal ook goed met het hele ecosysteem waar hij deel van uitmaakt. Ze graven burchten die ook door andere dieren worden gebruikt, en ze helpen bij het verspreiden van zaden. Bovendien zijn dassen al duizenden jaren onderdeel van het Nederlandse landschap. Ze horen hier thuis, net als wij. Het verlies van deze iconische dieren zou een groot verlies zijn voor onze biodiversiteit. ### Wat kun jij zelf doen? Misschien vraag je je af of je als individu iets kunt betekenen. Het antwoord is ja! Je kunt bijvoorbeeld: - Rij voorzichtig in natuurgebieden, vooral in de schemering wanneer dassen actief zijn - Steun organisaties die zich inzetten voor natuurbehoud - Kies voor biologische producten uit de regio, wat helpt bij het behoud van gezonde bodems - Praat erover met anderen - bewustwording is de eerste stap naar verandering Het is niet te laat om het tij te keren. Met de juiste maatregelen en voldoende aandacht kunnen we ervoor zorgen dat toekomstige generaties ook nog kunnen genieten van het bijzondere gezicht van een das in het maanlicht. Laten we dat niet zomaar laten gebeuren.