China als zondebok: het leidt ons af van de echte oorzaken

Wouter Visser · 2026-11-07

We wijzen graag met een beschuldigende vinger. Zeker als het economisch tegenzit. China is dan een dankbaar doelwit. Maar door China als zondebok aan te duiden, dreigen we de werkelijke oorzaken van onze economische problemen over het hoofd te zien. En dat is een gemiste kans. ### De verleiding van een eenvoudige vijand Het is makkelijk om te zeggen: 'Zie je wel, het komt door China.' Het geeft een gevoel van controle. Maar is dat terecht? Natuurlijk, China is een grote speler op het wereldtoneel. Oneerlijke handelspraktijken, staatssteun, intellectuele eigendomsdiefstal – het zijn reële zorgen. Maar om nu te doen alsof China de enige schuldige is, dat is te kort door de bocht. Laten we eerlijk zijn: onze economische problemen zijn vaak dieper geworteld. Denk aan vergrijzing, stagnerende productiviteit, achterstallig onderhoud van infrastructuur, en een onderwijsstelsel dat niet altijd aansluit bij de vraag van de arbeidsmarkt. Dat zijn uitdagingen die we zelf moeten aanpakken. China de schuld geven, lost daar niets van op. ### Wat we missen als we alleen naar China kijken Als we China als zondebok nemen, verliezen we de nuance. We zien dan niet dat onze eigen keuzes hebben bijgedragen aan de huidige situatie. Neem de Nederlandse woningmarkt: decennialang is er te weinig gebouwd, terwijl de bevolking groeide. Dat is geen Chinees probleem. Of kijk naar de energietransitie: we zijn te lang afhankelijk geweest van fossiele brandstoffen en hebben te weinig geïnvesteerd in duurzame alternatieven. Ook dat is een binnenlandse kwestie. > "De grootste misvatting is dat we onze problemen kunnen oplossen door een ander de schuld te geven." Bovendien: door China als vijand af te schilderen, kunnen we in een gevaarlijke dynamiek terechtkomen. Het kan leiden tot protectionisme, wat uiteindelijk ons allemaal armer maakt. Samenwerking, niet confrontatie, is de weg vooruit. Zeker in een wereld die steeds meer verbonden is. ### De echte uitdagingen onder ogen zien Wat moeten we dan doen? In plaats van te wijzen, kunnen we beter kijken naar wat we zelf kunnen verbeteren. Dat betekent investeren in onderwijs en innovatie, zorgen voor een concurrerend belastingstelsel, en werk maken van de energietransitie. Het betekent ook nadenken over hoe we omgaan met vergrijzing en migratie. Kortom: hervormen. Dat is niet altijd populair. Het vraagt lef van politici en begrip van burgers. Maar het is de enige manier om structureel sterker uit de crisis te komen. China zal er altijd zijn, als concurrent en als partner. Wij moeten onze eigen economie weerbaar maken. ### Conclusie: verder kijken dan de zondebok China als zondebok aanwijzen is makkelijk, maar het leidt ons af. De echte oorzaken van onze economische problemen liggen vaak bij onszelf. Laten we die onder ogen zien en werken aan oplossingen. Dat is misschien minder bevredigend dan een schuldige aanwijzen, maar het is wel effectiever. En uiteindelijk draait het daarom. Door Wouter Visser, Lead Analist Realtime Webstatistieken bij I Mining