All Stories

Etalagebenen

Etalagebenen - Na een stukje lopen komt pijn, kramp of vermoeidheid in uw been opzetten. Steeds moet u even stilstaan om de pijn te laten zakken. Dat kan wijzen op claudicatio intermittens, beter bekend als 'etalagebenen'. Want wie met deze klachten in een winkelstraat loopt, lijkt steeds even stil te staan om een etalage te bekijken. Het is ook mogelijk dat de klachten pas merkbaar worden als u sneller gaat lopen, fietst of op moeilijker begaanbaar terrein loopt.

Hemofilie

Hemofilie is een zeldzame erfelijke ziekte. Hemofilie is een bloedstollingsstoornis. Bij een bloeding stolt het bloed van hemofiliepatiënten niet normaal.

Een Arterioveneuze fistel

Arterioveneuze fistel - In de normale situatie stroomt het bloed vanuit een slagader via de haarvaten naar een ader. Bij een arterioveneuze fistel stroomt het bloed echter rechtstreeks vanuit de slagader in de ader, zonder eerst de haarvaten te passeren. Een dergelijke arterioveneuze fistel kan aangeboren zijn, maar kan ook later ontstaan (verworven). Aangeboren arterioveneuze fistels komen niet vaak voor.

Een verworven arterioveneuze fistel kan ontstaan wanneer een slagader en een ader die vlak naast elkaar lopen, tegelijkertijd beschadigd raken. Dit gebeurt vooral bij steek- en schotwonden en ook wel als complicatie van een hartkatheterisatie of angiografie. De fistel kan onmiddellijk optreden of pas na enkele uren. Als er bloed weglekt naar de omringende weefsels, kan de plek in korte tijd opzwellen.

Bij bepaalde medische behandelingen, zoals nierdialyse, moet voor elke behandeling een ader worden aangeprikt. Als dit zeer vaak gebeurt, kan de ader ontsteken en kunnen er stolsels in ontstaan. Op den duur kan er littekenweefsel ontstaan en kan de ader geheel afgesloten raken. Om dit te vermijden wordt soms opzettelijk een arterioveneuze fistel aangelegd, gewoonlijk tussen een naast elkaar gelegen ader en slagader in de arm. Door deze ingreep wordt de ader wijder, zodat deze gemakkelijker kan worden aangeprikt en het bloed sneller kan stromen. In snel stromend bloed ontstaan minder gemakkelijk stolsels. In tegenstelling tot sommige grotere arterioveneuze fistels veroorzaken deze kleine, opzettelijk aangebrachte fistels geen hartproblemen en kunnen ze worden gesloten als ze niet meer nodig zijn.

Symptomen en diagnose van een Arterioveneuze fistels

Een oppervlakkige aangeboren fistel ziet er soms gezwollen en roodblauw gekleurd uit. Op opvallende plaatsen, zoals het gezicht, zijn ze vaak paars van kleur en ontsieren soms het gelaat.

Als een fistel ten gevolge van verwonding niet wordt behandeld, kan een grote hoeveelheid bloed onder hoge druk vanuit de slagader in het aderstelsel stromen. Omdat de wanden van de aders niet op een dergelijke druk berekend zijn, worden ze opgerekt zodat de aders opzwellen en uitpuilen (waardoor ze soms op spataders lijken). Bovendien stroomt het bloed gemakkelijker deze verwijde aders in dan als het bloed zijn normale loop door de slagaders had gevolgd. Daardoor daalt de bloeddruk. Om deze daling te compenseren gaat het hart krachtiger en sneller kloppen, zodat er veel meer bloed wordt rondgepompt. Uiteindelijk kan hierdoor het hart extra worden belast, waardoor hartfalen ontstaat. Hoe groter de fistel, des te sneller kan hartfalen optreden.

Bij een grote fistel die door verwonding is veroorzaakt, kan met een stethoscoop een kenmerkend ‘heen-en-weer gaand' geluid worden beluisterd, als van een machine. Dit geluid wordt ook wel ‘tunnelgeruis' genoemd. Met behulp van dopplerechografie kan de diagnose worden bevestigd en de omvang van het probleem worden vastgesteld. Bij fistels tussen dieper gelegen bloedvaten (zoals de aorta en de holle ader) kan hiervoor beter magnetische kernspinresonantie (MRI) worden gebruikt.

Behandeling van een Arterioveneuze fistels

Een kleine aangeboren arterioveneuze fistel kan worden verwijderd of afgesloten door middel van laserchirurgie. Dit moet door een ervaren vaatchirurg gebeuren omdat fistels soms groter kunnen zijn dan ze in eerste instantie aan de buitenkant lijken. Vooral arterioveneuze fistels in de buurt van de hersenen, de ogen of andere belangrijke organen kunnen moeilijk te behandelen zijn.

Een arterioveneuze fistel als gevolg van een verwonding wordt zo snel mogelijk na het stellen van de diagnose operatief hersteld. Voorafgaand aan de operatie wordt soms een contrastvloeistof ingespoten om de omtrekken van de fistel op de röntgenfoto's duidelijker zichtbaar te maken. Als de fistel moeilijk te bereiken is, (bijvoorbeeld in de hersenen) is het ook mogelijk om met behulp van ingewikkelde injectietechnieken stolsels op te wekken die de toevoer van bloed naar de fistel afsluiten. Het is bijvoorbeeld mogelijk om spiraaltjes of plugjes in de fistel in te brengen op de verschillende plaatsen waar de ader en de slagader met elkaar in verbinding staan. Deze behandeling wordt uitgevoerd onder geleide van röntgendoorlichting en er is geen operatie voor nodig.

Arterioveneuze fistel: hoe te verzorgen?

Een arterioveneuze fistel verbindt een armslagader met een -ader, en is noodzakelijk om een voldoende bloeddebiet te waarborgen bij dialyse. Tegelijk zijn er enkele voorzorgen nodig om de fistel zo lang mogelijk te behouden.

"Een arterioveneuze fistel wordt door een vaatchirurg aangelegd vanuit de bloedvaten, en zorgt ervoor dat het slagaderbloed in het aderstelsel kan stromen, om de aders te ontwikkelen", aldus Tony Goovaerts, hoofdverpleger op de dialysedienst van het Universitaire Ziekenhuis Sint-Lukas. "De dialysenaalden kunnen dan 3 tot 6 weken na de operatie rechtstreeks verbonden worden met een ader van de patiënt."

Welke alternatieven?

Wanneer het te moeilijk is om een fistel aan te leggen vanuit de bloedvaten (bijvoorbeeld als de aders te klein zijn), bestaan er twee alternatieven om toch dialyse mogelijk te maken: een artificiële arterioveneuze fistel (een synthetisch buisje) of een centrale veneuze katheter (een plastic slangetje dat wordt ingebracht in een grote ader). Toch blijft voor patiënten met chronische nierinsufficiëntie de "natuurlijke" arterioveneuze fistel te verkiezen.

Tips voor dagelijks gebruik

Een arterioveneuze fistel is een goed hulpmiddel voor nierinsufficiënten, en dat gedurende heel hun behandeling, maar vereist wel enkele voorzorgen. "Zo is strakke kleding af te raden, want die kan de bloedcirculatie in de armen hinderen. Het is ook beter om geen horloge of armband te dragen dicht bij de fistel", vervolgt Tony Goovaerts. "De patiënt moet ook elke dag een zogenaamde 'thrill' voelen, een trilling aan het huidoppervlak, om er zeker van te zijn dat de fistel niet verstopt is. Nierinsufficiënten die ooit in aanmerking zouden komen voor hemodialyse, moeten de aders van hun dominante arm (de rechterarm voor rechtshandigen) extra beschermen, en mogen dus geen bloedafnames en infusen krijgen aan die arm, anders kan er geen fistel aangelegd worden."

Opgelet voor infectiesymptomen

"Hoewel een arterioveneuze fistel zelden complicaties veroorzaakt, moet het verplegend personeel wel bij elke dialysesessie nagaan of de fistel nog goed werkt", benadrukt Tony Goovaerts. Rode uitslag, pijn, zwelling of koorts wijzen op een infectie, en in dat geval moet de patiënt zo snel mogelijk naar het ziekenhuis of naar een dialysecentrum gaan.

Spataders

Spataders - Wanneer spataders, ondanks maatregelen pijn blijven uitlokken is een operatie nodig. De heelkundige behandeling van spataders evolueert volop. Vaatchirurg Marianne de Maeseneer van het Antwerpse Universitaire Ziekenhuis licht het probleem toe en geeft uitleg over de nieuwste technieken toe.

Flebitis

Tromboflebitis - Bij oppervlakkige tromboflebitis (oppervlakkige flebitis, aderontsteking) is er ontsteking en stolselvorming in een oppervlakkig gelegen ader.

Trombose - longembolie

Trombose en longembolie - In de meeste gevallen treedt een diep veneuze trombose op in de benen of in het bekken. Trombose kan ook in bloedvaten elders in het lichaam voorkomen. Het stromen van bloed is een levensvoorwaarde. Maar ook het stollen ervan is onmisbaar om teveel bloedverlies bij een wond te voorkomen. Hierbij spelen bloedplaatjes en stollings- eiwitten een belangrijke rol.

Image

Download Our Mobile App

Image
Image