Alcohol en je hart: Feiten en preventietips voor een gezonde levensstijl

Wouter Visser · 2026-02-14

Je kent het wel: feestdagen, gezelligheid en vaak een glaasje meer dan gepland. Tijdens speciale gelegenheden, zoals het Vietnamese Nieuwjaar (Tet), zien we steevast een piek in alcoholconsumptie. Maar wat doet dat eigenlijk met je hart? En belangrijker: hoe bescherm je jezelf? Laten we eerlijk zijn. We weten allemaal dat te veel alcohol niet goed voor ons is. Toch vergeten we het soms in het moment. Maar je hart vergeet het niet. Het werkt dag en nacht door, zonder pauze. Daarom verdient het onze volle aandacht. ### Wat alcohol met je hart doet Het is geen verrassing dat overmatig drinken risico's met zich meebrengt. Maar de specifieke effecten op je hart zijn soms minder bekend. Alcohol kan je bloeddruk verhogen, en dat is een stille kracht die je bloedvaten onder druk zet. Het kan ook leiden tot gewichtstoename, wat weer extra belasting voor je hart betekent. Denk aan je hart als een motor. Alcohol is dan de verkeerde brandstof. Op korte termijn lijkt het misschien te werken, maar op de lange termijn slijt de motor sneller. En laten we het niet hebben over de calorieën. Een glas wijn van 150 ml bevat al snel zo'n 120 kilocalorieën. Dat tikt aan. - Verhoogde bloeddruk - Onregelmatige hartslag (aritmie) - Verzwakte hartspier (cardiomyopathie) - Hoger risico op beroerte  ### Praktische tips voor een gezonder hart Goed nieuws: je hoeft niet alles op te geven. Het gaat om balans en bewustwording. Begin met kleine veranderingen. Wissel alcoholische drankjes af met water of een alcoholvrij biertje. Stel jezelf een limiet voor een avond en houd je eraan. Beweging is je beste vriend. Een dagelijkse wandeling van 30 minuten kan al wonderen doen. Het hoeft niet intensief te zijn, gewoon consistent. En voeding? Focus op kleur. Hoe meer kleur op je bord (groenten en fruit), hoe beter voor je hart. > "Je hart heeft geen feestdagen nodig om gezond te blijven. Het heeft elke dag je aandacht nodig." ### De cijfers achter de gewoontes Wist je dat matige alcoholconsumptie gedefinieerd wordt als maximaal één glas per dag voor vrouwen en twee voor mannen? En met 'glas' bedoelen we een standaardglas: 250 ml bier, 100 ml wijn of 35 ml sterke drank. Alles daarboven wordt al beschouwd als overmatig drinken. De kosten van hartziekten zijn niet alleen persoonlijk. De maatschappelijke impact is enorm. Behandelingen voor hart- en vaatziekten kosten de Nederlandse gezondheidszorg jaarlijks miljarden euro's. Maar voorkomen is altijd beter dan genezen, en vaak ook goedkoper. ### Bouw aan gezonde gewoontes Het draait allemaal om gewoontes. Kleine, dagelijkse keuzes die zich opstapelen tot een gezonde levensstijl. Plan je beweging in je agenda, net als belangrijke afspraken. Maak boodschappenlijstjes zodat je gezonde keuzes maakt in de supermarkt. En vergeet niet te genieten! Stress is ook een risicofactor voor hartziekten. Zoek activiteiten die je ontspanning geven. Dat kan yoga zijn, maar ook gewoon een goed boek lezen of tijd doorbrengen met vrienden. ### De rol van regelmatige controle Laat je bloeddruk regelmatig checken. Dat kan bij de huisarts, maar veel apotheken bieden deze service ook aan. Het kost maar een paar minuten en geeft je waardevolle informatie over je gezondheid. Hetzelfde geldt voor cholesterolchecks. Wees alert op symptomen zoals kortademigheid, pijn op de borst of extreme vermoeidheid. Deze signalen negeren we vaak, maar je lichaam probeert je iets te vertellen. Luister ernaar. Uiteindelijk gaat het erom dat je je eigen gezondheid serieus neemt, zonder jezelf het plezier te ontnemen. Balans is het sleutelwoord. Geniet van het leven, maar zorg goed voor de motor die het allemaal mogelijk maakt: je hart.