Ziekte van Pericard

Ziekte van Pericard - Het pericard (hartzakje) is een beweeglijk, elastisch, dubbel vlies rondom het hart. Tussen de twee lagen zit een kleine hoeveelheid smeervloeistof, waardoor de lagen gemakkelijk langs elkaar kunnen glijden. Het pericard zorgt ervoor dat het hart op zijn plaats blijft en niet overvuld raakt met bloed en beschermt het hart tegen infecties in de borstkas. Het pericard is echter niet van levensbelang: als het wordt verwijderd, heeft dat geen meetbaar effect op de hartfunctie.

Het pericard beschermt het hart en zorgt dat het op zijn plaats blijft.

De binnenkant van het pariëtale pericard scheidt in de pericardiale ruimte een vloeistof af. Dankzij dit smeermiddel kunnen de twee lagen van het pericard gemakkelijk langs elkaar glijden tijdens het pompen van het hart.

In zeldzame gevallen ontbreekt het pericard bij de geboorte of vertoont het zwakke plekken of openingen. Dergelijke afwijkingen kunnen gevaarlijk zijn omdat het hart, of een van de grote bloedvaten, door een dergelijke opening in het pericard naar buiten kan puilen (hernia) en dan afgeklemd kan raken, waarna binnen enkele minuten de dood kan intreden. Daarom worden dergelijke afwijkingen gewoonlijk operatief gecorrigeerd. Als een dergelijke correctie niet mogelijk is, wordt soms het gehele pericard verwijderd. Afgezien van aangeboren afwijkingen kunnen ziekten van het pericard het gevolg zijn van infecties, verwondingen of uitgezaaide tumoren.

Acute pericarditis

Acute pericarditis is een ontsteking van het pericard die plotseling optreedt en vaak pijnlijk is; als gevolg van de ontsteking komen er bloed of bloedcomponenten, zoals fibrine en rode en witte bloedcellen, in de pericardiale ruimte terecht.

Acute pericarditis kan vele oorzaken hebben, uiteenlopend van virusinfecties tot levensbedreigende kwaadaardige tumoren. Andere mogelijke oorzaken zijn aids, een hartinfarct, hartoperaties, systemische lupus erythematodes, acuut reuma, nierinsufficiëntie, verwondingen, bestraling en het lekken van bloed uit een aorta-aneurysma, een uitpuilende zwakke plek in de aorta. Ook kan acute pericarditis optreden als bijwerking van bepaalde geneesmiddelen, zoals antistollingsmiddelen, penicilline, procaïnamide, fenytoïne en fenylbutazon.

Symptomen en diagnose van de ziekte van Pericard

Harttamponnade: de ernstige complicatie van pericarditis

Acute pericarditis veroorzaakt gewoonlijk koorts en pijn op de borst, die vaak uitstraalt naar de linkerschouder en soms naar de linkerarm. De pijn kan lijken op die van een hartinfarct, afgezien van het feit dat deze gewoonlijk erger wordt als de patiënt gaat liggen, hoest of diep ademhaalt.

Pericarditis kan leiden tot harttamponnade, een aandoening die soms fataal kan verlopen.

De diagnose acute pericarditis wordt gesteld op basis van de beschrijving van de pijn door de patiënt en door het hart te beluisteren met een stethoscoop. Bij pericarditis is er vaak een krakend geluid te horen, als van leren schoenen. Met behulp van een thoraxfoto en een echocardiogram kan de vochtophoping in het pericard zichtbaar worden gemaakt. Met echocardiografie kan soms ook de onderliggende oorzaak worden opgespoord en kan worden bekeken hoeveel druk de vloeistof in het pericard op de rechterkamer van het hart uitoefent. Hoge druk kan een waarschuwingssignaal zijn voor harttamponnade. Bepaalde oorzaken van pericarditis (bijvoorbeeld leukemie, aids, infecties, acuut reuma en een te hoog ureumgehalte in het bloed als gevolg van nierinsufficiëntie) kunnen worden opgespoord met behulp van bloedonderzoek.

Prognose en behandeling bij de ziekte van pericard

De vooruitzichten hangen af van de oorzaak. Als pericarditis wordt veroorzaakt door een virus, of in gevallen waar geen duidelijke oorzaak is aan te wijzen, herstelt de patiënt gewoonlijk binnen één tot drie weken. Complicaties of recidieven vertragen het herstel. Als de oorzaak een kwaadaardige tumor is die het pericard is binnengegroeid, overlijdt de patiënt meestal binnen 12 tot 18 maanden.

Patiënten met pericarditis worden gewoonlijk in het ziekenhuis opgenomen, waar ze meestal worden behandeld met ontstekingsremmers en pijnstillers en waar wordt opgelet of er geen complicaties optreden. Als de pijn zeer ernstig is, worden soms opiaten als morfine toegediend of corticosteroïden. Het meest gebruikte middel tegen ernstige pijn is prednison.

Hoe acute pericarditis verder wordt behandeld, hangt af van de onderliggende oorzaak. Bij kankerpatiënten kan chemotherapie of bestraling het gewenste resultaat opleveren, maar bij deze patiënten wordt ook vaak het pericard verwijderd. Bij patiënten die worden gedialyseerd vanwege nierinsufficiëntie kan een aangepast dialyseschema meestal resultaat geven. Bacteriële infecties worden bestreden met antibiotica en drainage om de pus uit het pericard te verwijderen. Als pericarditis veroorzaakt is door bepaalde geneesmiddelen, wordt het gebruik daarvan indien mogelijk gestaakt.

Bij een steeds terugkerende pericarditis veroorzaakt door een virus of verwonding, of zonder duidelijke oorzaak, kan de patiënt worden behandeld met aspirine, ibuprofen of corticosteroïden. In sommige gevallen is ook colchicine effectief. Als geneesmiddelen niet effectief zijn, wordt het pericard meestal operatief verwijderd.

Chronische pericarditis

Chronische pericarditis is een ontsteking die leidt tot vochtophoping of verdikking van het pericard en die sluipend begint en lang aanhoudt.

Bij chronische exsudatieve pericarditis hoopt zich geleidelijk vocht op in het pericard. De oorzaak is meestal niet bekend, maar de aandoening kan worden veroorzaakt door kanker, tuberculose of een gebrekkige schildklierfunctie. Als de oorzaak bekend is, wordt deze zo goed mogelijk behandeld; zolang de hartfunctie niet is aangetast, wachten de artsen gewoonlijk af. Chronische constrictieve pericarditis is een zeldzame aandoening die gewoonlijk ontstaat omdat zich stug littekenweefsel rondom het hart vormt. Dit stugge bindweefsel trekt in de loop der jaren vaak samen, waardoor het hart bekneld raakt en kleiner wordt. Door deze beklemming neemt de druk in de aders die het bloed naar het hart terugvoeren toe aangezien er meer druk nodig is om het hart met bloed te vullen. Door deze druk neemt het volume toe en treedt er vocht uit de aders dat zich ophoopt onder de huid, in de buikholte en soms rondom de longen.

Oorzaken van de ziekte van pericard

Elke aandoening die acute pericarditis veroorzaakt, kan ook leiden tot chronische constrictieve pericarditis, maar meestal is de oorzaak onbekend. De meest voorkomende oorzaken van chronische constrictieve pericarditis zijn voorzover bekend virale infecties en bestraling bij de behandeling van borstkanker of lymfomen. Chronische constrictieve pericarditis kan ook het gevolg zijn van reumatoïde artritis, systemische lupus erythematodes, eerdere verwondingen, hartoperaties of een bacteriële infectie. Vroeger was tuberculose de meest voorkomende oorzaak, maar dat is tegenwoordig nog maar zeer zelden het geval. In Afrika en India is tuberculose nog steeds de meest voorkomende oorzaak van alle vormen van pericarditis.

Symptomen en diagnose van de ziekte van pericard

Tot de symptomen van chronische pericarditis behoren kortademigheid, hoesten omdat er door de hoge druk in de longaders vocht in de longblaasjes wordt geperst en vermoeidheid omdat het hart minder efficiënt werkt. Er is verder geen sprake van pijn. Vaak treedt ook vochtophoping in buik en benen op.

Deze symptomen vormen een belangrijke aanwijzing dat een patiënt aan chronische pericarditis lijdt, vooral als er geen andere reden is aan te wijzen voor de slechte hartwerking. Bij chronische constrictieve pericarditis lijkt het hart op thoraxfoto's gewoonlijk niet vergroot, zoals dat bij de meeste andere hartziekten wel het geval is. Bij ongeveer de helft van de patiënten met chronische constrictieve pericarditis vindt kalkafzetting plaats in het pericard, wat op röntgenfoto's te zien is.

De diagnose kan met twee soorten onderzoek worden bevestigd. Met behulp van hartkatheterisatie kan de bloeddruk in de verschillende hartholten en de grote bloedvaten worden bepaald. Verder kan met kernspinresonantie of computertomografie de dikte van het pericard worden gemeten.Gewoonlijk is het pericard minder dan 3 mm dik, maar bij chronische constrictieve pericarditis is de dikte meestal 6 mm of meer.

Behandeling van de ziekte van pericard

Hoewel de symptomen kunnen worden verlicht met vochtafdrijvende middelen, is operatieve verwijdering van het pericard de enige vorm van genezing. Deze operatie leidt in ongeveer 85% van de gevallen tot genezing. Omdat er echter een risico van 5 tot 15% bestaat dat de patiënt als gevolg van de operatie overlijdt, wordt gewoonlijk met operatief ingrijpen gewacht totdat de ziekte de patiënt ernstig beperkt in zijn dagelijkse bezigheden.

Laatst aangepast op maandag, 28 januari 2013 21:31

Maak ons bekend!

Plaats een link naar onze website!

 

Hoe meer mensen over het bestaan van deze website weten, hoe meer personen ons kunnen vinden.

 

Heeft u een website blog of andere social-media en kan u helpen om ons bekender te maken, plaats dan een  linkje naar www.hartziekte.be

 

We zijn u hiervoor zeer dankbaar!

 

Neem eens een kijkje op de website "een hart voor werk". Hier kan je de eind resultaten lezen van het Europees project!

Advertenties

 

Laatste berichten

Meest gelezen

Disclaimer

Alle documenten op deze sites zijn louter informatief en mogen niet als rechtsgeldige beschouwd worden. De vzw kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de informatie op deze website. Hoewel het onze bedoeling is om bijgewerkte en juiste informatie te verspreiden, kunnen we geen perfect resultaat garanderen. Eventuele onjuistheden die ons worden gesignaleerd, zullen we zo spoedig mogelijk verbeteren.

Powered by Webdesign en fotostudio verhuur onderdeel van PeoplesProjects.