Bestrijding van obesitas

Bestrijding van obesitas - Bij preventieprogramma`s tegen overgewicht en obesitas moet de nadruk vooral liggen op zaken als gezonde voeding en voldoende bewegen en niet zozeer op gewicht en afvallen.

Europees handvest ter bestrijding van obesitas

Als antwoord op de toenemende uitdaging die de obesitasepidemie stelt voor gezondheid, economie en ontwikkeling, verlenen wij, de ministers en vertegenwoordigers die de Europese ministerconferentie van de WGO over de bestrijding van obesitas (Istanbul, Turkije, 15-17 november 2006) bijwonen, in aanwezigheid van de Europese commissaris voor Gezondheid en Consumentenbescherming, hierbij onze goedkeuring, als basis voor ons beleid, aan het volgende Europese handvest ter bestrijding van obesitas. Dit handvest werd opgesteld in dialoog met en na raadpleging van verschillende overheidssectoren, internationale organisaties, deskundigen, vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en de privésector.

Wij verklaren dat we vastbesloten zijn om de maatregelen ter bestrijding van obesitas te versterken in overeenstemming met dit handvest en dat wij ons ertoe verbinden om dit thema hoog op de politieke agenda van onze regeringen te plaatsen. We doen ook een oproep aan alle partners en belanghebbenden om sterker op te treden tegen obesitas en we erkennen dat het Regionaal bureau van de WGO voor Europa in dit verband een leidende rol zal spelen.

Er is voldoende bewijs ter rechtvaardiging van een onmiddellijk optreden; tegelijkertijd kan door het zoeken naar innovatie, aanpassing aan plaatselijke omstandigheden en nieuw onderzoek naar bepaalde aspecten de doeltreffendheid van de beleidslijnen worden verhoogd.

Obesitas is een algemeen probleem voor de volksgezondheid; we erkennen dat een Europees optreden een voorbeeldrol kan spelen en aldus wereldwijde inspanningen kan mobiliseren.

1. DE UITDAGING

We erkennen het volgende:

1.1 De obesitasepidemie is een van de ernstigste uitdagingen voor de volksgezondheid in de Europese Regio van de WGO.

De prevalentie van obesitas is in de voorbije twee decennia verdrievoudigd. De helft van alle volwassenen en een vijfde van de kinderen in de Europese Regio van de WGO lijden aan overgewicht. In deze groep lijdt een derde al aan obesitas, en hun aantal groeit snel aan. Overgewicht en obesitas leiden tot een groot aantal niet-overdraagbare ziekten, verkorten de levensverwachting en hebben een negatieve invloed op de levenskwaliteit. Jaarlijks zijn meer dan één miljoen sterfgevallen in de Regio te wijten aan ziekten in verband met overgewicht.

1.2.De trend is bijzonder alarmerend bij kinderen en jongeren, omdat zij de epidemie meenemen naar hun volwassen leven en zo een groeiend gezondheidsprobleem vormen voor de volgende generatie. Het jaarlijkse stijgingspercentage in de obesitasprevalentie bij kinderen neemt hand over hand toe en is momenteel tienmaal hoger dan in 1970.

1.3 Obesitas heeft ook een sterke invloed op de economische en sociale ontwikkeling. Obesitas en overgewicht bij volwassenen zijn verantwoordelijk voor maar liefst 6% van de uitgaven in de gezondheidszorg van de Europese Regio; bovendien veroorzaken ze indirecte kosten (door het verlies van mensenlevens, productiviteit en het daarbij behorende inkomen) die minstens twee keer hoger liggen. Overgewicht en obesitas komen het vaakst voor bij mensen in sociaal benadeelde groepen, wat opnieuw bijdraagt tot meer ongelijkheid op het vlak van gezondheid en op andere gebieden.

1.4 De epidemie heeft zich de voorbije decennia sterk verspreid ten gevolge van wijzigingen in de sociale, economische, culturele en fysieke omgeving.

Door een dramatische afname van de lichaamsbeweging en door gewijzigde voedingspatronen, waaronder een hoger verbruik van energierijke, voedingstofarme levensmiddelen en dranken (met een hoog gehalte aan vetten, verzadigde vetzuren, transvetten, zout en suikers) in combinatie met een te lage consumptie van fruit en groenten is er bij de bevolking een verstoring van het energie-evenwicht ontstaan. Volgens de beschikbare gegevens neemt in de meeste landen van de Europese Regio van de WGO twee derde van de volwassen bevolking te weinig lichaamsbeweging om hun gezondheid te bevorderen en te behouden, en behaalt het verbruik van fruit en groenten in slechts enkele landen het aanbevolen niveau. De obesitasepidemie kan niet verklaard worden door te verwijzen naar genetische aanleg alleen, maar moet ook worden bekeken in de context van de sociale, economische, culturele en fysieke omgeving.

1.5 Een internationaal optreden is essentieel ter ondersteuning van de nationale maatregelen. Obesitas is niet langer een syndroom van welvarende gemeenschappen; deze kwaal neemt ook uitbreiding in ontwikkelingslanden en in landen die een economische groei meemaken, vooral in de context van de globalisering.

Sectoroverschrijdende maatregelen vormen een verdere uitdaging, en geen enkel land is er tot dusver in geslaagd om de epidemie te beheersen. Een sterk internationaal gecoördineerd optreden ter bestrijding van obesitas vormt zowel een uitdaging als een kans, omdat veel belangrijke maatregelen grensoverschrijdend van aard zijn en internationale effecten sorteren.

2. HANDELINGSMOGELIJKHEDEN: doelstellingen, beginselen en een kader voor actie

2.1 De obesitasepidemie is omkeerbaar. Het is mogelijk om deze trend te keren en de epidemie in te dammen. Dat kan uitsluitend gebeuren door uitgebreide maatregelen, omdat de kern van het probleem te vinden is in de snel evoluerende sociale, economische en door het milieu bepaalde determinanten van de levenswijze van de mensen. De doelstelling bestaat erin om gemeenschappen te vormen waarin een gezonde levenswijze in verband met voeding en lichaamsbeweging de norm is, waar gezondheidsdoelstellingen afgestemd zijn op de doelstellingen van economie, gemeenschap en cultuur en waar gezonde keuzes voor iedereen toegankelijker en gemakkelijker gemaakt worden.

2.2 Het uiteindelijke doel van het optreden in de Regio is de inperking van de epidemie en de omkering van de trend. Zichtbare vooruitgang, vooral bij kinderen en jongeren, moet de volgende 4-5 jaar gerealiseerd kunnen worden in de meeste landen. De trend zou tegen uiterlijk 2015 gekeerd kunnen zijn.

2.3 De volgende beginselen dienen de maatregelen in de Europese Regio van de WGO te leiden:

2.3.1 Vastbeslotenheid en leiderschap op het hoogste politieke niveau en een sterk engagement van de gehele overheid zijn noodzakelijk voor sectoroverschrijvende mobilisatie en synergiën.

2.3.2 Maatregelen tegen obesitas moeten worden gekoppeld aan globale strategieën voor de aanpak van niet-overdraagbare ziekten en activiteiten die de gezondheid bevorderen, en ze moeten worden gekoppeld aan de bredere context van duurzame ontwikkeling. Een betere voeding en lichaamsbeweging zullen, naast de voordelen die zij bieden in verband met een vermindering van overgewicht en obesitas, ook een essentiële en vaak snelle invloed hebben op de volksgezondheid.

2.3.3 Er moet een evenwicht tot stand komen tussen de verantwoordelijkheid van het individu en die van de overheid en de maatschappij. Het individu als enige verantwoordelijk stellen voor zijn obesitas mag niet geaccepteerd worden.

2.3.4 Het is essentieel om de genomen maatregelen in te passen in de culturele context van elk land of elke regio en te beklemtonen dat een gezonde voeding en lichaamsbeweging vreugde verschaffen.

2.3.5 Het zal van essentieel belang zijn om samenwerkingsverbanden tot stand te brengen tussen alle belanghebbenden, waaronder de overheid, het maatschappelijk middenveld, de privésector, professionele netwerken, de media en internationale organisaties, op alle niveaus (nationaal, regionaal en lokaal).

2.3.6 Beleidsmaatregelen moeten worden gecoördineerd in de verschillende delen van de Regio, vooral om te voorkomen dat de marktdruk voor energierijke levensmiddelen en dranken verschuift naar landen met een minder gereguleerde omgeving. De WGO kan een rol spelen bij de facilitering en ondersteuning van de intergouvernementele coördinatie.

2.3.7 Bijzondere aandacht dient te gaan naar kwetsbare groepen zoals kinderen en jongeren, van wie de onervarenheid of goedgelovigheid niet mag worden uitgebuit door commerciële activiteiten.

2.3.8 Hoge prioriteit moet ook gegeven worden aan de ondersteuning van sociaal benadeelde bevolkingsgroepen die geconfronteerd worden met meer hindernissen en beperkingen bij het maken van gezonde keuzes. Een gemakkelijker toegang en betere betaalbaarheid van gezonde keuzes moet daarom een centrale doelstelling zijn.

2.3.9 De gevolgen voor de doelstellingen van de volksgezondheid dienen bij voorrang in aanmerking te worden genomen tijdens de ontwikkeling van het economisch beleid. Dit geldt ook voor het beleid op het stuk van handel, landbouw, transport en stadsplanning.

2.4 Een kader dat de belangrijkste actoren, beleidsinstrumenten en omgevingen aan elkaar koppelt is nodig om deze beginselen in daden om te zetten.

2.4.1 Alle relevante overheidssectoren en niveaus dienen een rol te spelen. Om deze samenwerking mogelijk te maken dienen de gepaste institutionele processen tot stand te worden gebracht.

Ministeries van Volksgezondheid dienen het voortouw te nemen bij de aanbeveling, stimulering en begeleiding van sectoroverschrijdende maatregelen. Zij dienen het goede voorbeeld te geven door gezonde keuzes gemakkelijker te maken voor de werknemers van de gezondheidssector en gebruikers van de gezondheidszorg. Het volksgezondheidsstelsel speelt ook een belangrijke rol in de omgang met mensen met een hoog risico en mensen die al aan overgewicht en obesitas lijden, doordat het preventiemaatregelen kan opstellen en aanbevelen en doordat het diagnose, screening en behandeling kan aanbieden.

– Alle relevante ministeries en agentschappen zoals die voor landbouw, voeding, financiën, handel en economie, consumentenzaken, ontwikkeling, transport, stadsplanning, onderwijs en onderzoek, sociaal welzijn, arbeid, sport, cultuur en toerisme kunnen een essentiële rol vervullen bij de ontwikkeling van beleidslijnen en maatregelen die de gezondheid bevorderen. Dat zal ook leiden tot voordelen in hun eigen domein.

– Lokale instanties hebben een groot potentieel en kunnen een belangrijke rol spelen in het scheppen van een omgeving die kansen biedt tot lichaamsbeweging, een actief leven en een gezonde voeding, en zij dienen daarvoor de nodige ondersteuning te krijgen.

2.4.2 Het maatschappelijk middenveld kan het basisbeleid ondersteunen. De actieve betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld is belangrijk voor de bevordering van de bewustwording van het publiek, het eisen van maatregelen en als bron van innovatieve benaderingen. Ook niet-gouvernementele organisaties kunnen strategieën ter bestrijding van obesitas ondersteunen. Werkgevers-, consumenten-, ouder-, jeugd- en

sportverenigingen en andere verenigingen en vakbonden kunnen elk een specifieke rol spelen. Verenigingen van gezondheidswerkers dienen ervoor te zorgen dat hun leden volop betrokken worden bij preventieve acties.

2.4.3 De privésector dient een belangrijke rol te spelen en mee verantwoordelijkheid te dragen in de opbouw van een gezondere omgeving en de bevordering van gezonde keuzes op de werkplek.

Dit geldt voor ondernemingen in de hele voedselketen, van primaire producenten tot detailhandelaren. De maatregelen dienen te worden toegespitst op de hoofddomeinen van hun activiteiten, zoals fabricage, marketing en productinformatie, terwijl ook de consumentenvorming een rol zou kunnen spelen, in het kader van het volksgezondheidsbeleid. Daarnaast is er ook een belangrijke rol weggelegd voor sectoren zoals sportclubs, de vrijetijdsbranche, bouwondernemingen, reclameagentschappen, openbaar vervoer, actief toerisme, enz. De privésector zou betrokken kunnen worden bij win-winoplossingen door te wijzen op de economische mogelijkheden van investeringen in gezondere keuzes.

2.4.4 De media dragen een grote verantwoordelijkheid bij het verstrekken van informatie en voorlichting, het bevorderen van de bewustwording en de ondersteuning van het volksgezondheidbeleid op dit vlak.

2.4.5 Sectoroverschrijdende samenwerking is essentieel, niet alleen op nationaal, maar ook op internationaal vlak. De WGO dient het internationale optreden te inspireren, te coördineren en aan te voeren. Internationale organisaties zoals de Voedselen landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO), het Kinderfonds van de Verenigde Naties (UNICEF), de Wereldbank, de Raad van Europa, de Internationale arbeidsorganisatie (IAO) en de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling (OESO) kunnen doeltreffende samenwerkingsverbanden in het leven roepen en op die manier de sectoroverschrijdende samenwerking op nationaal en internationaal vlak bevorderen. De Europese Unie (EU) dient een belangrijke rol te spelen via de Europese wetgeving, haar volksgezondheidsbeleid en -programma's, en haar onderzoek en via activiteiten zoals het Europese Actieplatform voor voeding, lichaamsbeweging en gezondheid.

Bestaande internationale verbintenissen zoals de Wereldwijde strategie inzake voeding, lichaamsbeweging en gezondheid, het Europese Actieplan voor voedsel en voeding en de Europese Strategie voor de preventie en beheersing van niet-overdraagbare ziekten kunnen diensten bewijzen als leidraad en kunnen synergiën tot stand brengen. Daarnaast kunnen beleidsverbintenissen zoals het Actieplan voor Europa "kind, milieu en gezondheid" (CEHAPE), het Pan-Europese programma Transport, Gezondheid en Milieu (THE PEP) en de Codex Alimentarius binnen het kader van diens opdracht, worden aangewend om coherentie en rechtlijnigheid in de internationale maatregelen te realiseren en het doeltreffende gebruik van middelen te optimaliseren.

2.4.6 De beleidsinstrumenten gaan van wetgeving tot publiek-private samenwerkingsvormen, waarbij een groot belang wordt gehecht aan regelgevende maatregelen. De regeringen en nationale parlementen dienen te zorgen voor rechtlijnigheid en duurzaamheid via wet- en regelgevende maatregelen. Andere belangrijke instrumenten zijn de herformulering van het beleid, fiscale maatregelen, maatregelen voor overheidsinvesteringen, gezondheidseffectbeoordelingen, bewustwordings- en consumentenvoorlichtingscampagnes, capaciteitsopbouw en samenwerkingsverbanden, onderzoek, planning en controle. Door de volksgezondheid gemotiveerde publiek-private samenwerkingsverbanden die gemeenschappelijke concrete doelstellingen inzake volksgezondheid nastreven, dienen te worden aangemoedigd.

Specifieke regelgevende maatregelen dienen o.a. te omvatten: de goedkeuring van regelgeving om de omvang en effecten van de reclame voor energierijke voeding en drank te beperken, vooral de reclame gericht aan kinderen, met de ontwikkeling van internationale benaderingen zoals een gedragscode voor aan kinderen gerichte reclame op dit gebied; en de goedkeuring van regelgeving voor veiliger wegen zodat fietsen en wandelen worden bevorderd.

2.4.7 De maatregelen dienen zowel op micro- als op macroniveau en in verschillende omgevingen te worden getroffen. Bijzonder belang wordt gehecht aan omgevingen zoals huis en gezin, gemeenschappen, kleuterscholen, scholen, werkplaatsen, transportmiddelen, de stedelijke omgeving, woningen, gezondheidszorg, sociale diensten en recreatieve voorzieningen. De maatregelen dienen ook zowel lokale, nationale als internationale niveaus te bestrijken. Hierdoor zal het individu ondersteund en aangemoedigd worden om verantwoordelijkheid te nemen door actief gebruik te maken van de aangeboden mogelijkheden.

2.4.8 De maatregelen dienen te streven naar een optimale energiebalans door een gezondere voeding en meer lichaamsbeweging te stimuleren.

Informatie en voorlichting blijven weliswaar belangrijk, maar de aandacht dient te verschuiven naar een pakket ingrepen die bedoeld zijn om de sociale, economische en fysieke omgeving te veranderen ten gunste van een gezonde levenswijze.

2.4.9 Bij voorrang dient er een pakket essentiële preventieve acties te worden aangeprezen als belangrijkste maatregelen; de landen kunnen bepaalde ingrepen uit dit pakket verder voorrang verlenen afhankelijk van hun nationale omstandigheden en de stand van de beleidsontwikkeling.

Dit pakket essentiële maatregelen kan het volgende omvatten: vermindering van marktdruk, vooral op kinderen; bevordering van borstvoeding; betere toegankelijkheid en beschikbaarheid van gezondere voeding, waaronder fruit en groenten; economische maatregelen die gezondere voedingskeuzes vergemakkelijken; ruim aanbod betaalbare recreatieve/sportvoorzieningen, met steun voor sociaal benadeelde groepen; beperking van vetten, vrije (vooral toegevoegde) suikers en zout in industriële producten; adequate voedingswaarde-etikettering; stimuleren van fietsen en wandelen door betere stadsplanning en verkeersbeleid; het scheppen van mogelijkheden in de lokale omgeving die mensen ertoe motiveren om in hun vrije tijd aan lichaamsbeweging te doen; aanbod van gezondere voedingsmiddelen, gelegenheid tot dagelijkse lichaamsbeweging, en voedingsvoorlichting en lichamelijke opvoeding in scholen; mensen mogelijkheden en motieven geven om gezonder te eten en aan lichaamsbeweging te doen op de werkplek; ontwikkeling/verbetering van nationale voedingsrichtlijnen en richtlijnen voor lichaamsbeweging; en bevordering van aan het individu aangepaste verandering van het gezondheidsgedrag.

2.4.10 De aandacht moet ook gericht blijven op de preventie van obesitas bij mensen die al aan overgewicht lijden en dus een hoog risico lopen, en op de behandeling van de ziekte obesitas zelf.

Concrete maatregelen op dit gebied kunnen o.a. zijn: invoering van tijdige identificatie en beheersing van overgewicht en obesitas in de eerstelijnsgezondheidszorg, het geven van opleidingen over obesitaspreventie aan gezondheidswerkers; en het bieden van klinische begeleiding voor screening en behandeling. Elke stigmatisering of overwaardering van mensen met obesitas in alle leeftijdsgroepen dient te worden vermeden.

2.4.11 Tijdens de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van de beleidsmaatregelen dienen succesvolle ingrepen aangewend te worden die hun doeltreffendheid reeds bewezen hebben. Daartoe behoren projecten met een bewezen effect op de consumptie van gezondere voeding en een frequentere lichaamsbeweging zoals: programma’s waarbij gratis fruit wordt aangeboden op school; betaalbare prijzen voor gezondere levensmiddelen; betere toegankelijkheid tot gezondere voeding op de werkplek en in sociaal achtergestelde omgevingen; het aanleggen van voorrangsfietspaden; kinderen aanmoedigen om te voet naar school te gaan; betere straatverlichting; het stimuleren van trappenlopen; en minder televisiekijken. Er bestaan ook bewijzen dat tal van ingrepen ter bestrijding van obesitas, zoals schoolprogramma's en actieve verkeersmiddelen, zeer kostenbesparend zijn. Het Regionaal bureau van de WGO voor Europa zal de beleidmakers voorbeelden van goede werkwijzen en casestudy's geven.

3. VOORTGANG EN BEWAKING

3.1 Dit Handvest streeft naar een versterking van de maatregelen tot bestrijding van obesitas in de gehele Europese Regio van de WGO. Het zal nationale beleidslijnen, regelgevende maatregelen waaronder wetgeving en actieplannen, stimuleren en beïnvloeden. Een Europees actieplan betreffende voeding en lichaamsbeweging zal de beginselen van dit Handvest en het kader dat door dit Handvest wordt uitgetekend omzetten in pakketten met concrete maatregelen en in bewakingsmechanismen.

3.2 Er moet een proces worden opgestart voor de ontwikkeling van internationaal vergelijkbare kernindicatoren die vervolgens worden opgenomen in de nationale stelsels voor gezondheidstoezicht. Deze gegevens kunnen dan worden gebruikt voor pleitbezorging, beleidsvorming en bewaking. Daardoor wordt het ook mogelijk om de beleidslijnen en maatregelen regelmatig te beoordelen en te herzien en de resultaten te verspreiden onder een breed publiek.

3.3 Bewaking van de voortgang op lange termijn is essentieel, omdat het enige tijd zal duren voordat de resultaten in de vorm van een vermindering van obesitas en de bijbehorende ziektelast duidelijk worden. Er dienen driejaarlijkse voortgangsrapporten te worden opgesteld op het niveau van de Europese Regio van de WGO. Het eerste daarvan wordt verwacht in 2010.

Dr. Marc Danzon

Regionaal directeur van de WGO voor Europa

 

 

Laatst aangepast op vrijdag, 25 januari 2013 09:39

Gerelateerde items (op tag)

Maak ons bekend!

Plaats een link naar onze website!

 

Hoe meer mensen over het bestaan van deze website weten, hoe meer personen ons kunnen vinden.

 

Heeft u een website blog of andere social-media en kan u helpen om ons bekender te maken, plaats dan een  linkje naar www.hartziekte.be

 

We zijn u hiervoor zeer dankbaar!

 

Neem eens een kijkje op de website "een hart voor werk". Hier kan je de eind resultaten lezen van het Europees project!

Advertenties

 

Laatste berichten

Meest gelezen

Disclaimer

Alle documenten op deze sites zijn louter informatief en mogen niet als rechtsgeldige beschouwd worden. De vzw kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de informatie op deze website. Hoewel het onze bedoeling is om bijgewerkte en juiste informatie te verspreiden, kunnen we geen perfect resultaat garanderen. Eventuele onjuistheden die ons worden gesignaleerd, zullen we zo spoedig mogelijk verbeteren.

Powered by Webdesign en fotostudio verhuur onderdeel van PeoplesProjects.